რას ნიშნავს "მოერიდეთ... სისხლს" (საქმეები 15:20,29)

ღმერთი სიცოცხლის ერთადერთი წყაროა. როგორც უზენაეს შემოქმედს, მას აქვს სრული უფლება, მოგვცეს კონკრეტული მითითებები იმასთან დაკავშირებით, თუ როგორ უნდა ვეპყრობოდეთ სიცოცხლესა და სისხლს. იმის ცოდნამ, თუ რისი უფლება გვაქვს და რისი — არა, ფუნდამენტური გავლენა უნდა მოახდინოს ჩვენს აზროვნებასა და ყოველდღიურ მოქმედებაზე.

ბიბლიის გულდასმით გამოკვლევა ცხადყოფს, რომ სისხლის გამოყენებასთან დაკავშირებით არსებობს მცნება, რომლის არსიც უცვლელად მეორდება მთელი კაცობრიობის ისტორიის მანძილზე — ნოეს პერიოდიდან მოყოლებული, პირველ ქრისტიანულ კრებამდე.

1. სისხლისა და სიცოცხლის კავშირი ბიბლიურ ისტორიაში

ღმერთმა სისხლის სიწმინდისა და მისი მოხმარების აკრძალვის პრინციპი ისტორიის სხვადასხვა ეპოქაში, სამი განსხვავებული თაობისთვის გაიმეორა:

1. პატრიარქების ეპოქა (ნოეს შთამომავლობა): წარღვნის შემდეგ ღმერთმა კაცობრიობას ხორცის ჭამის ნება დართო, თუმცა დააწესა მკაცრი შეზღუდვა:

   „საჭმელად გაძლევთ ყველა ცხოველს... ოღონდ ხორცი მის სულთან — სისხლთან — ერთად არ ჭამოთ. ნებისმიერს, ვინც თქვენს სისხლს დაღვრის, პასუხს მოვთხოვ“ (დაბადება 9:3–5). ეს ტექსტი მიუთითებს ფუნდამენტურ პრინციპზე: ღვთის თვალში სული = სისხლი = სიცოცხლე. სისხლი წმინდაა, რადგან ის უშუალოდ მონაწილეობს სასიცოცხლო პროცესებში და ცოცხალი არსების სულს (სიცოცხლეს) წარმოადგენს.

2. ისრაელიანების ეპოქა (მოსეს კანონი): შეიცვალა თუ არა ღვთის შეხედულება მოსეს დროს? რა თქმა უნდა, არა. კანონში აღინიშნა:

   „თუ რომელიმე ებრაელი ან თქვენ შორის მცხოვრები უცხოელი ნადირობისას გარეულ ცხოველს ან ფრინველს დაიჭერს... გამოადინოს სისხლი და მიწით დაფაროს. ყოველი ხორციელის სიცოცხლე მისი სისხლია... ამიტომ ვუთხარი ისრაელებს, არ ჭამოთ ხორციელის სისხლი“ (ლევიანები 17:13, 14; იხილეთ ასევე ლევიანები 3:17; მეორე რჯული 12:16, 23). აქ ხაზგასმულია არა მხოლოდ აკრძალვა, არამედ მოთხოვნა: სისხლი მიწაზე უნდა დაიღვაროს, ანუ კაცობრიობას არ აქვს უფლება, ის საკუთარი შეხედულებისამებრ გამოიყენოს.

3. ქრისტიანული ეპოქა (მოციქულთა დადგენილება): ახ. წ. I საუკუნეში, იერუსალიმის ხელმძღვანელმა საბჭომ წმინდა სულის კარნახით ჩამოაყალიბა გადაწყვეტილება, რომელიც ქრისტიანებს ეხებოდა:

   „წმინდა სულმა და ჩვენ მართებულად მივიჩნიეთ, მეტი აღარაფერი დაგვეკისრებინა თქვენთვის იმ აუცილებლის გარდა, რომ მოერიდოთ კერპთშენაწირს, სისხლს, დამხრჩვალს და უზნეობას“ (საქმეები 15:28, 29; ასევე 15:20).

ის ფაქტი, რომ იეჰოვამ ეს აკრძალვა სამჯერ გაიმეორა სრულიად სხვადასხვა ეპოქაში, მოწმობს, თუ რამდენად პრინციპული და მარადიულია ეს საკითხი შემოქმედისთვის.

2. რა მიზნით დაუშვა ღმერთმა სისხლის გამოყენება?

მოცემულ თემაზე მსჯელობისას მრავალი შეცდომით სვამს კითხვას: „მისცა თუ არა ღმერთმა ადამიანს უფლება, რომ სისხლი გადაისხას?“

სინამდვილეში, ძირითადი კითხვა ასე უნდა ჩამოყალიბდეს: სისხლის კონკრეტულად როგორ გამოყენების უფლება მისცა ღმერთმა ადამიანებს?

ბიბლიაში იეჰოვა მხოლოდ ერთადერთ მითითებას იძლევა: სისხლი უნდა გამოყენებულიყო მხოლოდ სამსხვერპლოზე ცოდვების გამოსასყიდად (ლევიანები 17:11; ებრაელების 9:22). Единственный исключение იყო ეგვიპტიდან გამოსვლისას კრავის სისხლის წასმა კარების წირთხლებზე (გამოსვლა 12:5–7).

ტაძრისა და საწმიდრის მოქმედების პერიოდის დასრულებისა და იესო ქრისტეს სრულყოფილი მსხვერპლშეწირვის შემდეგ, სისხლის ამ ერთადერთმა ნებადართულმა ფუნქციამაც დაკარგა პრაქტიკული დანიშნულება (ებრაელები 13:20; 1 პეტრე 1:18, 19).

შედეგად, თანამედროვე ქრისტიანებისთვის ორი ძირითადი დასკვნა გამოიკვეთება:

1. ადამიანს არ აქვს უფლება, სისხლი გამოიყენოს საკუთარი შეხედულებისამებრ. ვინაიდან სამსხვერპლოზე მისი პკურების საჭიროება აღარ არსებობს, სისხლის გამოყენების ერთადერთი ბიბლიური საფუძველიც გაუქმებულია.
2. მოციქულთა დადგენილებას სისხლის გამოყენების ახალი ნებართვები არ დაუმატებია — ქრისტიანებს ევალებათ, შორს დაიჭირონ თავი მისგან. ღმერთთან მშვიდობის შენარჩუნება შესაძლებელია მხოლოდ იესოს გაღებული სისხლისადმი რწმენის გამოვლენით (კოლოსელები 1:19, 20).

3. „მოერიდეთ სისხლს“ — ენობრივი და ლოგიკური ანალიზი

კრიტიკოსები ხშირად ამტკიცებენ: „ბიბლია კრძალავს სისხლის ჭამასა და სმას, მაგრამ მასში არაფერი წერია ვენაში გადასხმაზე“.

ამგვარი მსჯელობა რამდენიმე მიზეზის გამო არის მცდარი:

ა) ტერმინოლოგიური სიზუსტე

საქმეების 21:25-ში მოციქულთა დადგენილების აღწერისას გამოყენებულია ბერძნული სიტყვა «φυλάσσεσθαι» (ფიულასსესტხაი), რაც ნიშნავს „იყო დაცული“, „უფრთხილდე“, „წმინდად დაიცვა თავი“. ეს ტერმინი გულისხმობს მყარ, უპირობო გადაწყვეტილებას ღვთის კანონის შესასრულებლად (იხილეთ მისი გამოყენება საქმეების 23:35-ში).

ტექსტში საერთოდ არ არის გამოყენებული სიტყვები „ჭამა“ ან „სმა“. ბიბლიური ბრძანებაა — „მოერიდეთ“ და „თავი დაიცავით“. შეუძლებელია რაიმესგან თავი შორს ეჭირო და ამავდროულად მას ვენიდან იღებდე.

ბ) კანონი და პრინციპი

ბიბლია შეიცავს როგორც კონკრეტულ კანონებს, ისე მარადიულ პრინციპებს. მაგალითად, ბიბლიაში წერია: „ღვინით ნუ დათვრებით“. განა ეს იმას ნიშნავს, რომ არყით ან სხვა ალკოჰოლური სასმელით დათრობა ნებადართულია, რადგან ისინი ტექსტში მოხსენიებული არ არიან? რა თქმა უნდა, არა. პრინციპი კრძალავს ყოველგვარ მთვრალობას.

ანალოგიურად, განვიხილოთ კლასიკური სამედიცინო მაგალითი: თუ ექიმი პაციენტს კატეგორიულად უკრძალავს ალკოჰოლის მიღებას, ნიშნავს ეს იმას, რომ პაციენტს უფლება აქვს ალკოჰოლი პირდაპირ ვენაში შეიყვანოს? ლოგიკა კარნახობს, რომ ორგანიზმში ნივთიერების შეყვანის გზას მნიშვნელობა არ აქვს — აკრძალვა ეხება თავად ნივთიერებას.

საინტერესოა, რომ კრიტიკოსებს მშვენივრად ესმით ეს პრინციპი, როდესაც საქმე ეხება იმავე მუხლში (საქმეები 15:20) მოხსენიებულ „სიძვასა“ და „კერპთშენაწირს“. არავინ დაობს იმაზე, რომ სიძვასა და კერპთყვანისმცემლობაში ნებისმიერი ფორმით მონაწილეობა ცოდვაა. თუმცა, როდესაც საქმე სისხლს ეხება, ისინი ცდილობენ ტერმინოლოგიური მანიპულაციებით გვერდი აუარონ პირდაპირ მითითებას.

4. ისტორიული ექსკურსი: პირველი ქრისტიანები და სამედიცინო პრაქტიკა

მედიკოსები და სისხლის გადასხმის მომხრენი ხშირად აცხადებენ, რომ სისხლის ჩაბარება და გადასხმა ჰუმანური ნაბიჯია. თუმცა, ისტორიული ფაქტები მოწმობს, რომ სისხლის სამედიცინო მიზნებით გამოყენება ძველ მსოფლიოშიც ფართოდ იყო გავრცელებული, მაგრამ ღვთის მსახურები მასზე კატეგორიულ უარს ამბობდნენ.

• ძველი ასურეთი და ეგვიპტე: დაახლოებით 2 000 წლის განმავლობაში ადამიანის სისხლი კეთრისა და სხვა მძიმე სნეულებების საუკეთესო წამლად ითვლებოდა. ასურეთის მეფე ასარხადონის ექიმები უფლისწულს სამკურნალოდ სისხლს ასმევდნენ. მიუხედავად ასურეთის დიდი გავლენისა, ისრაელები ამ მეთოდებს არასოდეს იყენებდნენ.
• რომის იმპერია: ბუნებისმეტყველი პლინიუსი (I საუკუნე) და ექიმი არეთეუსი (II საუკუნე) აღნიშნავდნენ, რომ ეპილეფსიის სამკურნალოდ რომაელები არენაზე მოკლული გლადიატორების სისხლს სვამდნენ.
• ადრეული ქრისტიანების პოზიცია:
  • კლიმენტ ალექსანდრიელი (II საუკუნე): „ადამიანს სისხლთან შეხების უფლება არ აქვს, რადგან თვითონ მისი ორგანიზმი სხვა არაფერია, თუ არა სისხლისაგან წარმოქმნილი ხორცი“.
  • ტერტულიანე (II–III საუკუნეები): ქრისტიანების მიმართ წამოყენებული ცრუ ბრალდებების საპასუხოდ წერდა: „ჩვენ ცხოველთა სისხლსაც კი გამოვრიცხავთ ჩვენი კვების რაციონიდან... ახლა გეკითხებით თქვენ, რა ჰქვია ამას, როდესაც დარწმუნებული ხართ, რომ მათთვის ყოვლად მიუღებელია ცხოველთა სისხლიც, თქვენ კი მათ ადამიანის სისხლის სმაში ადანაშაულებთ?“
  • მინუციუს ფელიქსი (II საუკუნე): მკაცრად განსჯიდა სისხლის სამედიცინო გამოყენებას: „სხვებმა დაცემული ავადმყოფობის (ეპილეფსიის) კურნება ისწავლეს ადამიანის სისხლით, ანუ დიდი ბოროტებით“.
  • ისტორიკოსი ევსები კესარიელი (II საუკუნე): მოგვითხრობს ახალგაზრდა ქრისტიან ქალზე, ბიბლიასზე, რომელიც წამებით მოკლეს. სიკვდილის წინ მან განაცხადა: ქრისტიანებისთვის „დაუშვებელია სისხლის საკვებად გამოყენება, თუნდაც ცხოველის სისხლისა“. მას სურდა სიცოცხლე, მაგრამ არა საკუთარი პრინციპებისა და ღვთის კანონის დარღვევის ფასად.

საუკუნეების მანძილზე სისხლს მკურნალობისა და მაგიის მიზნით კვლავ იყენებდნენ (მაგალითად, 1483 წელს საფრანგეთის მეფე ლუი XI სიკვდილის წინ ბავშვების სისხლს სვამდა). თუმცა, გასული საუკუნეების მოაზროვნეებსაც კი ესმოდათ, რომ ბიბლიური აკრძალვა უნივერსალური იყო: „რა მნიშვნელობა აქვს, როგორ გამოიყენებ სისხლს — ავადმყოფის გამოსაკვებად თუ გამოსაჯანმრთელებლად?!“

დასკვნა

ისტორიული და ბიბლიური ანალიზი ცხადყოფს, რომ ადრეული ქრისტიანები და ძველი ებრაელები უარს ამბობდნენ სისხლის მიღებაზე ნებისმიერი ფორმით — მათ შორის მძიმე დაავადებების დროს და შიმშილით სიკვდილის საფრთხის წინაშეც კი. ისინი მზად იყვნენ გაეღოთ საკუთარი სიცოცხლე, ვიდრე დაერღვიათ შემოქმედის კანონი.

დღეს იეჰოვას მოწმეები უარს არ ამბობენ მკურნალობაზე. პირიქით, ისინი ეძებენ მაღალკვალიფიციურ, თანამედროვე უსისხლო სამედიცინო მომსახურებას.

მხოლოდ შემოქმედს აქვს უფლება განსაზღვროს, თუ როგორ უნდა იქნეს გამოყენებული სისხლი. მისთვის ის წმინდაა. სისხლისადმი ღვთის კანონისადმი მორჩილებითა და წმინდა საქციელით ქრისტიანები ამტკიცებენ, რომ სიღრმისეულად აფასებენ იესო ქრისტეს გაღებულ სისხლს — ერთადერთ სისხლს, რომელსაც კაცობრიობისთვის ნამდვილი ხსნა, ცოდვების პატიება და მარადიული სიცოცხლე მოაქვს (იოანე 3:16).

ოპონენტების არგუმენტები სისხლის გადასხმის სასარგებლოდ და მათზე საპასუხო არგუმენტაცია

აი, თქვენი მოწოდებული ტექსტური სეგმენტები, ენობრივად და სტილისტურად გამართული, ლოგიკურად დალაგებული და დახვეწილი სახით. ტექსტის შინაარსობრივი მხარე, არგუმენტები და ანალოგიები შენარჩუნებულია უცვლელად.

1.პასუხი ოპონენტების მათემატიკურ არგუმენტზე („55% + 45% = 100%“)

ოპონენტის პოზიცია: „თუ ამბობთ, რომ სისხლის პლაზმა 55%-ია, ხოლო ერითროციტები — 45%, მათემატიკურად ეს 100%-ია. ანუ, როცა მათ იღებთ, მაინც მთლიან სისხლს იღებთ.“

საპასუხო არგუმენტაცია: ეს არის მათემატიკური შეცდომა და არა სამედიცინო რეალობა. რძის კომპონენტების — ცხიმისა და ცილის ცალ-ცალკე მიღება რძის დალევას არ ნიშნავს.

ექიმები პაციენტს არასდროს უსხამენ კომპონენტების იმ 100%-იან ნარევს, რაც მთლიან სისხლს ქმნის. პაციენტი იღებს მხოლოდ იმ კონკრეტულ ნაწილს, რაც მოცემულ წუთს სჭირდება (მაგალითად, მხოლოდ ერითროციტებს), რაც სამედიცინო კლასიფიკაციით წარმოადგენს კომპონენტურ თერაპიას და არა მთლიანი სისხლის გადასხმას.

ყველაზე მოკლე პასუხი ოპონენტებისთვის (როდესაც პაციენტს ერითროციტსაც და პლაზმასაც ერთად უსხამენ)

„ორივე კომპონენტის მიღება მაინც არ არის მთლიანი სისხლის გადასხმა.“

• ფიზიკურად: ექიმები მათ ერთად არასდროს ურევენ. მათი ერთ ტომარაში შეერთება უჯრედებს დააზიანებს და გააფუჭებს. ორივე კომპონენტი პაციენტის ორგანიზმში შედის სრულიად ცალ-ცალკე ტომრებითა და სხვადასხვა საწვეთურით.

• ბიოლოგიურად: პლაზმა გაყინული პრეპარატია, ხოლო ერითროციტი — მაცივარში შენახული. მათ უკვე დაკარგული აქვთ მთლიანი, ცოცხალი სისხლის პირველანდელი სტრუქტურა.

• ანალოგია: თუ ცალ-ცალკე შეჭამ ერბოკვერცხს, პურს და ზეთისხილს, ეს ცალკეული პროდუქტების მიღებაა და არა ნამცხვრის ჭამა.

დასკვნა: ცალ-ცალკე შენახული, გაყინული და დამუშავებული კომპონენტების მიღება არის ორი სხვადასხვა სამედიცინო პრეპარატით მკურნალობა (მედიკამენტოზური კომპონენტური თერაპია) და არა ერთგვაროვანი, ცოცხალი, მთლიანი სისხლის გადასხმა.

ვიტამინების ანალოგია: თუ ავადმყოფს დილით მისცემ A ვიტამინს, შუადღეს — B ვიტამინს, ხოლო საღამოს — C ვიტამინს, ეს ვიტამინოთერაპიაა და არა ნატურალური ხილის ჭამა.

სადისკუსიო კითხვები ოპონენტებისთვის

1. პროცენტების შეკრების შესახებ: „თუ უბრალოდ პროცენტების შეკრებაა საკმარისი, მაშინ რატომ არ ასხამენ ექიმები ყოველთვის მხოლოდ პლაზმას და ერითროციტებს ერთად, და ზოგჯერ მაინც იყენებენ მთლიან სისხლს?“

2. დოზირებისა და სისტემის შესახებ: „თუ ეს იგივეა, მაშინ რატომ სჭირდება კომპონენტურ მკურნალობას რამდენიმე პაკეტი და სხვადასხვა დოზირება, მაშინ როცა მთლიანი სისხლი ერთიანი სისტემაა?“

3. რძისა და კომპონენტების ანალოგია: „თუ რძისგან გამოყოფილი კარაქის, ხაჭოსა და შრატის ცალ-ცალკე ჭამა რძის დალევა არ არის, რატომ უნდა ჩაითვალოს ლაბორატორიულად განცალკევებული და გაყინული კომპონენტების მიღება მთლიანი სისხლის გადასხმად?“

2. მითი: „არსებობს კრიტიკული შემთხვევები, როდესაც მხოლოდ მთლიანი სისხლის გადასხმას შეუძლია ადამიანის სიცოცხლის გადარჩენა.“

მთლიანი სისხლის არგამოყენება ავტომატურად სიკვდილს არ ნიშნავს. თანამედროვე მედიცინა მთლიანი სისხლის ნაცვლად კომპონენტურ თერაპიასა და უსისხლო ალტერნატივებს იყენებს, რომლებიც პაციენტის სიცოცხლეს ზუსტად იმავე (და ხშირად უკეთესი) ეფექტურობით ინარჩუნებს.

და  ვინც ასეთ განცხადებას აკეთებს, 100%-იანი გარანტიით უნდა თქვას, რომ გადასხმის შემთხვევაში პაციენტი უეჭველად გადარჩება. ამის გარანტიას კი ვერავინ მოგვცემს. შესაბამისად, იმის თქმა, თითქოს მთლიანი სისხლის გადასხმა აუცილებლად სიცოცხლეს ნიშნავს, ხოლო კომპონენტების/ფრაქციების გამოყენება ან უარის თქმა — სიკვდილს, თავისთავად მცდარია.

ამავდროულად, საკითხს თუ ბიბლიური პრინციპების თვალსაზრისით შევხედავთ, მსგავსი პრეტენზიების წამოყენება ღვთის სხვა მრავალი მოთხოვნისადმიც შეიძლება:

• ჰუმანურია თუ არა ქრისტიანისთვის, არ ჭამოს დამხრჩვალი ცხოველი ან სისხლის ძეხვი, როდესაც შიმშილით სიკვდილის საფრთხის წინაშე დგას? (საქმეები 15:20, 29).

• რამდენად ჰუმანურია, ღმერთმა ქრისტიანს სისხლის დალევა აუკრძალოს, როცა ის წყურვილით კვდება? (ლევიანები 17:10–12).

• ჰუმანურია თუ არა ჯადოქრებთან და ექსტრასენსებთან მიმართების აკრძალვა, როდესაც ავადმყოფს ტრადიციული მედიცინის დახმარებით მძიმე სენის დამარცხების არანაირი შანსი არ აქვს? (მეორე კანონი 18:10–12).

• ჰუმანურია თუ არა ქრისტიანის მიმართ არსებული მოთხოვნა, რომ დაქორწინდეს „მხოლოდ უფალში“, თუ ის თავის კრებაში ვერ პოულობს შესაფერის ცხოვრების თანამგზავრს? (1 კორინთელები 7:39).

ძნელი არ არის იმის მიხვედრა, რომ ასეთ ფონზე ბიბლიური მითითებებისა და პრინციპების უდიდესი ნაწილი შეიძლება „არაჰუმანურის“ კატეგორიას მივაკუთვნოთ (მაგალითად: ლუკა 14:26, 27; იოანე 12:25; მათე 10:16–22). თავად ქრისტიანის სიცოცხლის ღვთისადმი მიძღვნის იდეა საერთოდ არ ჯდება ჰუმანიზმის ჩვეულებრივ ჩარჩოებში. ამდენად, იეჰოვას მოწმეების დადანაშაულება სრულიად უსაფუძვლოა.

3. შეკითხვა: „ხომ არ გეჩვენებათ, რომ ისინი, ვინც ჰემოტრანსფუზიის ნეგატიურ შედეგებს უფრთხიან, მეტისმეტად ამუქებენ ფერებს?“

პასუხი: ყველაზე თანამედროვე უცხოური აპარატურაც კი დონორულ სისხლს ამოწმებს მხოლოდ 7–8 დაავადებაზე ყველაზე გავრცელებული 40 დაავადებიდან. ამასთან, ამ 7–8 დაავადების აღმოჩენის სიზუსტე არ შეადგენს 100%-ს. ჩამორჩენილ სამედიცინო სისტემებზე ხომ ლაპარაკიც ზედმეტია?

თუ გავითვალისწინებთ ნახევარწლიან ინკუბაციურ პერიოდსაც (როდესაც, მაგალითად, აივ-ინფექციის/შიდსის ამოცნობაც კი შეუძლებელია) და იმასაც, თუ რა კატეგორიის ადამიანები აბარებენ ხშირად სისხლს (მატერიალური დაინტერესების გამო), საფრთხე სრულიად რეალურია. სხვისი კბილის ჯაგრისით გაიხეხავდით კბილებს? რა თქმა უნდა, არა! მაშინ ნარკომანის, ალკოჰოლიკის ან უსახლკაროს სისხლის საკუთარ ორგანიზმში შეყვანა რატომ არ იწვევს პროტესტს?

კითხვები და პასუხები ბიბლიურ და პრაქტიკულ ასპექტებზე

4. (1 კორინთელები 10:25–27) თქვა თუ არა პავლემ ამ ტექსტში, რომ ქრისტიანებს შეეძლოთ სისხლის ჭამა?

პასუხი: არა. ეს დასტურდება მომდევნო მუხლითაც: „მაგრამ თუ ვინმე გეტყვით: 'ეს მსხვერპლშენაწირია', ნუ შეჭამთ ნურც იმის გულისთვის, ვინც ეს გაგიმხილათ, და ნურც სინდისის გამო“ (1 კორინთელები 10:28).

ქრისტიანი არ იყო ვალდებული, ბაზარში ხორცის ყიდვისას ყოველთვის ეძია მისი წარმოშობა. თუმცა, ეს არ ნიშნავდა კერპთშენაწირის ჭამის დაშვებას, ისევე როგორც არ ნიშნავდა სისხლის მიღებაზე თანხმობას.

იესო ქრისტეს სიტყვები პერგამოსა და თიატირის კრებების მიმართ (გამოცხადება 2:14, 20) ცხადყოფს, რომ ეს კანონი არ ყოფილა „დროებითი შეთანხმება“. შესაბამისად, კერპთაყვანისმცემლურ ცერემონიებში მონაწილეობის აკრძალვა, ისევე როგორც სისხლისა და სიძვისგან თავის შეკავება, მუდმივი ბრძანებულება იყო.

5. რატომ იღებენ იეჰოვას მოწმეები სისხლის კომპონენტებს, პრეპარატებსა და ფრაქციებს?

პასუხი: ბიბლია არ აკონკრეტებს, ეხება თუ არა სისხლის აკრძალვა მის მცირე ფრაქციებსა და კომპონენტებს. მოწმეები, რომლებიც იღებენ ფრაქციებს, დარწმუნებულნი არიან, რომ არ არღვევენ სისხლის მცნებას. მათთვის ფრაქცია არ არის სისხლი, ისევე როგორც წყალბადი და ჟანგბადი ცალ-ცალკე არ არის წყალი, ან ცალკე აღებული ზამბარა თუ მეტალის ნაჭერი არ არის იარაღი.

მაგალითად, სისხლის პლაზმის 90% წყალია, ხოლო წყალი სისხლს არ წარმოადგენს. გარდა ამისა, ზოგ ფრაქციას ბავშვი დედის მუცელში ყოფნისას ბუნებრივად იღებს: ორსული ქალის პლაზმის ცილები (იმუნოგლობულინები) გადადის ჩანასახის სისხლში და მას იმუნიტეტს აძლევს. თავის მხრივ, ემბრიონის დაშლილი ერითროციტების პროდუქტი (ბილირუბინი) პლაცენტის გავლით დედის ორგანიზმში გადადის.

ამრიგად, ზოგმა ქრისტიანმა შეიძლება დაასკვნას: ვინაიდან სისხლის კომპონენტები და ფრაქციები ბუნებრივადაც გადადის ერთი ორგანიზმიდან მეორეში, მათაც შეუძლიათ მიიღონ სისხლის პლაზმისგან გამოყოფილი ფრაქციები.

6. არგუმენტი: „ბიბლიურ დროში სისხლის გადასხმა არ არსებობდა, შესაბამისად ბიბლია მას ვერ აკრძალავდა.“

პასუხი: ბიბლიური პრინციპები ვრცელდება თანამედროვე მოვლენებზეც. მაგალითად, მოსეს კანონში ეწერა: „არ უნდა იყოს არავინ თქვენს შორის, ვინც იყენებს მაგიას ან ჯადოქრობას“. განა ვიტყვით, რომ ეს აკრძალვა არ ეხება ტელევიზიით მაგიური შოუების ყურებას, რადგან იმ დროს ტელევიზორი არ არსებობდა? რა თქმა უნდა, არა.

აკრძალვის მიზეზი არის არა ის, თუ როგორ იღებ მას (ჭამით თუ ვენიდან შეყვანით), არამედ თავად სისხლის არსი და ის, რასაც იგი წარმოადგენს. აკრძალვა ეხება როგორც ცხოველის, ისე ადამიანის სისხლს. იმის თქმა, რომ კანონი გადასხმას არ მოიცავს, რადგან ის მაშინ არ არსებობდა, იგივეა, ვთქვათ: კანონი „არა კლა“ არ კრძალავს ცეცხლსასროლი იარაღით მკვლელობას, რადგან იარაღი მაშინ არ არსებობდა.

7. არგუმენტი: „ცხოველების სისხლის დალევა მოითხოვდა მათ სიკვდილს, სისხლის გადასხმა კი დონორის სიკვდილს არ მოითხოვს.“

პასუხი: მთავარი არსი თავად სისხლის წმინდა სტატუსშია და არა იმაში, თუ რა მდგომარეობაში იმყოფება სისხლის მფლობელი ობიექტი (ცოცხალია ის თუ მკვდარი).

8. თუ გაჭირვებულ ისრაელელს შეეძლო ეჭამა მკვდარი ცხოველი (ლევიანები 17:15), რატომ არ იღებენ მოწმეები სისხლს საჭიროებისას?

პასუხი: ღმერთმა იცოდა, რომ ისრაელელს შეეძლო უნებლიეთ დაეშვა ასეთი შეცდომა. ამიტომ, ლევიანების 17:15 ეხება უნებლიე შეცდომას (რასაც ადასტურებს ლევიანების 17:16 და 5:2 — „თუ ეს ფაქტი მისგან დაფარული იყო“). ხოლო ის, ვინც განზრახ, ცნობიერად დაარღვევდა კანონს, მკაცრად ისჯებოდა სიკვდილით (რიცხვები 15:30, 31; საქმეები 21:25).

9. „ძველ აღთქმაში წერია, რომ სისხლი მიწაზე უნდა დაიღვაროს. მაშინ რატომ იკეთებენ მოწმეები სისხლის ანალიზს ან რატომ იღებენ საკუთარ/სხვის კომპონენტებს?“

პასუხი: სისხლის მიწაზე დაღვრის მოთხოვნა მოსეს სამოქალაქო კანონის ნაწილი იყო, რომელიც ქრისტეს მსხვერპლით გაუქმდა. გარდა ამისა, ეს იყო მოკლული ცხოველის სიცოცხლისადმი პატივისცემის გამოხატვა და არა სამედიცინო დიაგნოსტიკის აკრძალვა.

10. „ხორცის ყიდვისას მასში მაინც რჩება სისხლი, ანუ ხორცის ჭამით სისხლს მაინც ჭამთ.“

პასუხი: იეჰოვას მოწმეები არ ჭამენ უმ, სისხლიან ხორცს; ისინი იყენებენ სათანადოდ გამოკვლულ და მომზადებულ ხორცს. ძველ ისრაელშიც, როდესაც ცხოველს სისხლს გამოადენდნენ, ხორცში შესაძლოა დარჩენილიყო მიკროსკოპული უჯრედები, მაგრამ ასეთი ხორცის ჭამა დაშვებული იყო. კანონი იყო მორალური და სიმბოლური, და არა აბსოლუტური ბიოლოგიური სტერილიზაციის მოთხოვნა.

11. (საქმეები 15:29) სისხლისგან თავის შეკავება აყენია სიძვის გვერდით. თუ სინდისით წყვეტთ კომპონენტების მიღებას, მაშინ შეიძლება თუ არა „სექსუალური უზნეობის ფრაქციების“ გამოყენებაც?

პასუხი: ეს არარელევანტური შედარებაა. სისხლის კომპონენტები და ფრაქციები არ არის სისხლი, ისევე როგორც ცალკეული ზამბარა არ არის იარაღი.

შედარებისთვის გამოდგება კერპთშენაწირის მაგალითი: ქრისტიანები თავს იკავებდნენ ნებისმიერი რამისგან, რაც პირდაპირ აღიქმებოდა კერპად. მაგრამ თუ კერპი დაიშლებოდა და მისი ნაწილი გამოიყენებოდა, მაგალითად, ხელოვნების ნიმუშად ან სამშენებლო მასალად, მას კერპის სტატუსი აღარ ჰქონდა (2 კორინთელები 6:15–17). იგივე ეხება სისხლსაც: ფრაქცია აღარ არის სისხლი.

12. თუ მოწმეებს არ შეუძლიათ სისხლის მიღება, რატომ არის დაშვებული ორგანოს (მაგ. ღვიძლის) გადანერგვა, როდესაც ღვიძლის 60%-ზე მეტი სისხლია?

პასუხი: ღვიძლი არის ჩამოყალიბებული, მთლიანი ორგანო, რომელსაც თავისი სპეციფიკური ფუნქცია აქვს. ღვთის კანონი არ მოითხოვდა ხორციდან ბოლო უჯრედის დონეზე სისხლის ამოღებას: „მხოლოდ ხორცი მის სიცოცხლესთან — სისხლთან ერთად არ ჭამოთ“ (დაბადება 9:3, 4).

თითოეული უჯრედის ამოღების მოთხოვნა ალოგიკური და შეუძლებელი იქნებოდა. აკრძალვა არის მორალური აღიარება იმისა, რომ სისხლი წმინდაა. ეს პრინციპი სრულად ვრცელდება ორგანოთა ტრანსპლანტაციაზეც.

13. თუ სისხლის ჭამა მძიმე ცოდვა იყო, რატომ არ მოკლეს საულის მეომრები, როცა ხორცთან ერთად სისხლი ჭამეს? (1 სამუელი 14:31–35)

პასუხი: ეს ნამდვილად დიდი ცოდვა იყო (ლევიანები 17:10–14). თუმცა, ჩანაწერიდან ჩანს, რომ მათ ეს განზრახ არ გაუკეთებიათ. ჯარისკაცები იყვნენ უკიდურესად დაქანცულნი და შიმშილისგან დასუსტებულნი (საულის სულელური ფიცის გამო). ისინი ცხოველებს მიწაზე კლავდნენ, რაც სისხლის სრულად გამოდენას აფერხებდა.

მათი მიზანი არ ყოფილა კანონის განზრახ დარღვევა, თუმცა სიჩქარის გამო ცოდვა მაინც ჩაიდინეს. ამართლებდა თუ არა მათ საგანგებო მდგომარეობა? არა — მათ ქმედებას ეწოდა „ცოდვა იეჰოვას წინაშე“. ამრიგად, ეს შემთხვევა ამტკიცებს, რომ საგანგებო მდგომარეობაც კი არ ამართლებს ღვთის კანონის დარღვევას.

14. ლევიანების 17:15-ის მიხედვით, მკვდარი ცხოველის ჭამისთვის სასჯელი მხოლოდ ცერემონიული უწმინდურება იყო. რატომ არ იღებენ მოწმეები სისხლს საჭიროებისას?

პასუხი: ლევიანების 17:10 და მეორე კანონის 14:21 კატეგორიულად კრძალავს ასეთი ხორცის განზრახ ჭამას. ლევიანების 17:15 ეხება შემთხვევას, როცა ადამიანმა უცოდინრობით/შეცდომით შეჭამა ასეთი ხორცი (რასაც ადასტურებს ლევიანების 5:2 — „თუმცა ეს დაფარული იყო მისგან“).

თუ შეიტყობდა და მოინანიებდა, ის იწმენდოდა. ხოლო თუ შეიტყობდა და უარს იტყოდა მონანიებაზე, „პასუხს აგებდა თავის ცოდვაზე“ (ლევიანები 17:16).

15. ჟურნალ „გამოიღვიძეთ!“-ის (22 მაისი, 1994) გარეკანზე ეწერა: „ახალგაზრდები, რომლებიც პირველ ადგილზე აყენებენ ღმერთს“. რატომ წახალისდება მოწმეებში სისხლზე უარის თქმის გამო სიკვდილი?

პასუხი: ამ ჟურნალის გარეკანს ოპონენტები ხშირად იყენებენ დრამატული ეფექტის შესაქმნელად. სინამდვილეში, სტატიაში მოთხრობილი იყო ხუთი ახალგაზრდის შესახებ, რომლებიც იბრძოდნენ მკურნალობის არჩევისა და პაციენტის უფლებების დასაცავად.

ხუთიდან მხოლოდ ორი გარდაიცვალა:

1. პირველ შემთხვევაში, ნიუფაუნდლენდის უზენაესი სასამართლოს მოსამართლემ, რობერტ უელსმა განაცხადა, რომ სისხლის გადასხმა არ იყო სასიცოცხლოდ აუცილებელი და მოცემულ სიტუაციაში შესაძლოა საზიანოც ყოფილიყო.

2. მეორე შემთხვევაში (ლეიკემია), სისხლის გადასხმითაც კი პაციენტს მხოლოდ 3–6 თვის სიცოცხლე გარანტირებოდა. რისკების შეფასების შემდეგ, ეთიკის კომიტეტის მხარდაჭერით, იძულებითი გადასხმა არ მოუთხოვიათ.

3. დანარჩენი სამი შემთხვევიდან ერთს სისხლი ძალდატანებით გადაუსხეს და მაინც გარდაიცვალა (მოსამართლემ ეს შეაფასა პაციენტის უფლებების დარღვევად), ხოლო ბოლო ორი ახალგაზრდა საერთოდ არ გარდაცვლილა.

16. არგუმენტი: „ბრძანება ეხება მხოლოდ მოკლულ ცხოველს, დონორი კი ტრანსფუზიისას არ კვდება.“

პასუხი: თუ აკრძალვა მხოლოდ მოკლულ ცხოველს შეეხებოდა, მაშინ ძველად ადამიანებს შეეძლებოდათ, ცოცხალი ცხოველისთვის გამოეშვათ სისხლი და დაელიათ (როგორც „ცოცხალი დონორისგან“). განა დაუშვებდა ღმერთი ასეთ რამეს?

გარდა ამისა, სისხლი წარმოადგენს სიცოცხლეს (სულს), რომელიც ღმერთს ეკუთვნის. ეს პრინციპი თანაბრად ვრცელდება ცოცხალზეც და მკვდარზეც. სწორედ ამიტომ ამბობს სამოციქულო ბრძანებულება უბრალოდ: „თავი შეიკავეთ სისხლისგან“ (საქმეები 15:29).

17. არგუმენტი: „სისხლი სიცოცხლის სიმბოლოა. განა სიმბოლო შეიძლება იყოს იმაზე მნიშვნელოვანი, რასაც ის წარმოადგენს (თვით სიცოცხლეზე)?“

პასუხი: ბიბლიაში არ არსებობს პრეცედენტი, რომ სიცოცხლის გადასარჩენად ღვთის კანონის დარღვევა დაშვებული იყოს. (მაგალითად, 1 სამუელის 14:32 გვიჩვენებს, რომ საგანგებო მდგომარეობა არ ამართლებს ურჩობას). მოსეს კანონით, სისხლის აკრძალვის დარღვევისთვის სასჯელი სიკვდილი იყო (ლევიანები 17:10).

სხვა მაგალითები:

• შეთანხმების კიდობანი: იეჰოვას თანდასწრების სიმბოლო იყო. როდესაც უზამ მას ხელი შეახო, ის ადგილზე მოკვდა (2 სამუელი 6:6, 7).

• აკრძალული ხილი ედემში: ეს იყო ღვთის უზენაესი ავტორიტეტის სიმბოლო. ადამის მიერ ამ სიმბოლური ხილის ჭამამ მთელი კაცობრიობა სიკვდილისთვის გაწირა.

კითხვა უნდა დაისვას ასე: არის თუ არა ღვთისადმი მორჩილება ახლანდელ, დროებით სიცოცხლეზე მნიშვნელოვანი? დიახ, არის! წინააღმდეგ შემთხვევაში, დანიელის სამი მეგობარი, მოციქულები თუ პირველი საუკუნის ქრისტიანები შეცდომით მოიქცნენ, როცა სიცოცხლის ფასად არ უარყვეს ღმერთი. ბიბლიის თანახმად, ღვთის წინაშე სისხლის სიწმინდის დაცვა უფრო მნიშვნელოვანია, ვიდრე ამჟამინდელი დროებითი სიცოცხლის ნებისმიერ ფასად შენარჩუნება.

18. განა იესომ არ უთხრა მოწაფეებს, რომ დაელიათ მისი სისხლი? (იოანე 6:53–56)

პასუხი: იესო საუბრობდა სიმბოლურად. პური და ღვინო წარმოადგენს მისი სხეულისა და სისხლის სიმბოლოებს. ეს რომ პირდაპირი გაგებით ყოფილიყო, კანიბალიზმი და სისხლის ჭამის კანონის დარღვევა გამოვიდოდა.

იესომ იქვე განუმარტა მოწაფეებს, რომ მისი „ხორცი“ და „სისხლი“ არის სულიერი ცნებები — მისი გამოსასყიდი მსხვერპლისადმი რწმენის გამოვლენის სიმბოლო, რომელსაც მარადიული ხსნა მოაქვს.