აქ არის სააზროვნო კითხვები რომელიც დააფიქრებს გულწრფელ მსმენელს
სამება ფაქტების წინააღმდეგ
- ბიბლიური მითითების არარსებობა მთელ ბიბლიაში სამპიროვანი ღმერთი არცერთხელ არ არის მოხსენიებული. აბსურდულია იმის დაჯერება, რომ ღმერთი, რომელიც ბიბლიის მთავარი პერსონაჟია და ათასობით ჯერ არის მოხსენიებული, თავის წმინდა წერილში არცერთხელ არ ახსენებდა საკუთარ თავს, როგორც სამპიროვან არსებას. სწორედ ამ ხარვეზის შესავსებად მიმართავენ ტრინიტარიელები პრაქტიკას, რომ ტექსტში საკუთარი შეხედულებისამებრ ჩააკერონ სამების კონცეფცია იქ, სადაც ამის შესაძლებლობას ხედავენ.
- პირველი საუკუნეების დავების არარსებობა ისტორიულად გამორიცხულია, რომ პირველ ქრისტიანებს (რომლებიც ძირითადად ებრაელები იყვნენ) სწამდათ სამპიროვანი ღმერთის და ამ რწმენის გარშემო ებრაულ თუ ქრისტიანულ თემებში რაიმე სახის პრინციპული დავა არ ატეხილიყო. მონოთეიზმის მკაცრი დამცველებისთვის ასეთი რევოლუციური იდეა სერიოზული რყევების გარეშე ვერ ჩაივლიდა, თუმცა ადრეულ წყაროებში არანაირი კვალი არ იძებნება იმისა, რომ ვინმეს ოდესმე ედავა ტრინიტარულ ღვთაებაზე. ეს ფაქტი პირდაპირ აჩვენებს, რომ უადრეს ქრისტიანებს მსგავსი რწმენა არ ჰქონიათ.
- ადრეული ქრისტიანი მწერლების ჩვენებები პირველი ორი საუკუნის არცერთი უადრესი ქრისტიანი მწერალი არ ახსენებს სამპიროვან ღმერთს იმ ფორმულირებით, რომელიც მე-4 საუკუნეში კონსტანტინოპოლისა და ნიკეის კრებებზე დამტკიცდა. მაგალითად, ირინეოსი დაახლოებით ახ. წ. 180 წელს დაჟინებით ამტკიცებდა, რომ მხოლოდ მამაა ქრისტიანების ჭეშმარიტი ღმერთი. გნოსტიკოსების წინააღმდეგ მიმართულ თავის ხუთტომიან ნაშრომში მას არცერთხელ უხსენებია სამპიროვანი ღმერთი — აშკარაა, რომ მას ამის შესახებ არასოდეს სმენოდა. აბსურდულია იმის დაშვება, რომ ახალი აღთქმის პერიოდში ადამიანები მივიდნენ შოკისმომგვრელ აღმოჩენამდე, თითქოს მათი მონოთეისტური ღმერთი სამი პირი იყო, მაგრამ არავის მიაჩნდა ეს განხილვის ღირს თემად.
- დოქტრინის ისტორიული წარმოშობა სამების დოქტრინა ადამიანური ფილოსოფიური მსჯელობის პროდუქტია, რომელიც ეტაპობრივად ყალიბდებოდა მეორე საუკუნის ბოლოდან მეოთხე საუკუნემდე. პირველი ორი საუკუნის ქრისტოლოგიური დებატების დროს არავის უხმო „მოციქულებრივი მოძღვრებისთვის“ სამების შესახებ; სანაცვლოდ, მოაზროვნეები თავად ცდილობდნენ ღვთაების ბუნების განსაზღვრას. როდესაც ადამიანები საკუთარი წარმოსახვით ქმნიან ღმერთის ახალ სახეს (მსგავსად აარონის მიერ დამზადებული ოქროს ხბოსა), ეს რელიგიური თვალსაზრისით კერპთაყვანისმცემლობას უთანაბრდება.
- ძველი და ახალი აღთქმის სინქრონიზაცია ცეცხლიდან მოლაპარაკე ღმერთზე საქმეების წიგნში პეტრე აცხადებს, რომ მამამ აღუთქვა ისრაელს წინასწარმეტყველის — იესოს მოვლენა (საქმეები 3:19–26, შეადარეთ მეორე რჯული 18:15–18). მეორე რჯულის მიხედვით, მამა იყო ის, ვინც სინას მთაზე ცეცხლის გულიდან ელაპარაკა ხალხს. მოსე კატეგორიულად სვამს კითხვას: „თუ სმენია რომელსამე ხალხს ღვთის ხმა, ცეცხლის გულიდან მოლაპარაკე... და ცოცხალი დარჩენილა?“ და პასუხობს: „უფალი, ის არის ღმერთი; არავინ არის სხვა, მის გარდა“ (მეორე რჯული 4:33–35). ვინაიდან წერილი ადასტურებს, რომ ცეცხლიდან სწორედ მამა ლაპარაკობდა, აშკარაა, რომ მამის გარდა სხვა უზენაესი ღმერთი არ არსებობს.
- დავითის წინასწარმეტყველება და მამის ერთადერთობა მეორე მეფეთა 7:11–14-ში ღმერთი დავითს ჰპირდება შთამომავალს და ამბობს: „მე ვიქნები მისი მამა და ის იქნება ჩემი ძე“. ებრაელთა მიმართ მიწერილ ეპისტოლეში ეს სიტყვები იესოზე ვრცელდება (ებრაელთა 1:5). დავითი, რომელიც სულიწმინდის შთაგონებით წინასწარმეტყველებდა, პასუხობს ღმერთს: „უფალო ღმერთო, არავინ არის შენი მსგავსი და არ არის ღმერთი შენ გარდა“. სამების სხვა წევრს ფიზიკურად არ შეეძლო ეთქვა: „მე ვიქნები მისი მამა“, რაც კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ დავითი მხოლობითში ელაპარაკებოდა ერთადერთ მამა ღმერთს.
- განსახიერებისა და მამის თეოლოგიური შეუსაბამობა ბიბლიის მიხედვით, მამამ თავისი სულის ძალით ჩასახა იესო მარიამის მუცელში. ტრინიტარული დოქტრინის მიხედვით კი გამოდის, რომ იესოს ჩასახებაში სამების სხვა პირი (სულიწმინდა) მონაწილეობს, ხოლო მამა მხოლოდ ზეციური მამაა. თუმცა, საღი ლოგიკით, ვინც შობს ან ჩასახავს შვილს, ის არის მამა. სამების დოგმატი ამ მარტივ ბიბლიურ და ლოგიკურ პრინციპს არღვევს.
- ყოვლისმცოდნეობის ატრიბუტი და იესოს სიტყვები თუ ღვთაებრივი ბუნება განისაზღვრება ისეთი აბსოლუტური ატრიბუტებით, როგორიცაა ყოვლისმცოდნეობა, და ამის არმქონე არსება ავტომატურად არ არის ღმერთი, მაშინ იესოს განცხადება ამ დოგმას ანგრევს. იესომ კატეგორიულად თქვა, რომ მისმა მოსვლის დღე და საათი არც ძემ იცის და არც სულიწმინდამ, არამედ „მხოლოდ მამამ“ (მათე 24:36). სამების თეორია პირდაპირ ეწინააღმდეგება ამ იესოსეულ გამონათქვამს.
- იესოს პასუხი კეთილ მასწავლებელზე როდესაც მას „კეთილი მასწავლებელი“ უწოდეს, იესომ უარყო ეს ტიტული საკუთარი თავისთვის და თქვა: „რატომ მიწოდებ კეთილს? არავინ არის კეთილი, გარდა ერთი ღმერთისა“ (მარკოზი 10:18). ვინაიდან არსებობს მხოლოდ ერთი ღმერთი, იესო აუცილებლად თავის ღმერთსა და მამას გულისხმობდა. იესო მუდმივად მიუთითებდა, რომ მისი მოძღვრება მისივე კი არა, მისი გამომგზავნელი მამის იყო (იოანე 7:15–18; იოანე 3:27).
- „შემას“ (Shema) მცნება და იესოს პოზიცია იესო სრულად ეთანხმება ებრაელ მწიგნობარს „შემას“ მცნებაში: „ისმინე, ისრაელო, უფალი, ჩვენი ღმერთი, უფალი ერთია“ (მეორე რჯული 6:4; მარკოზი 12:28–34). იესომ ეს ერთობა გაიგო არა ტრინიტარიელთა მიერ მოგვიანებით მოფიქრებული „ერთიანი ღვთაებრივი არსის (ousia) სამ პირში“, არამედ როგორც ერთიანი, განუყოფელი პიროვნება — მამა. იესო, ისევე როგორც ყველა სხვა ისრაელიანი, ვალდებული იყო დაეცვა ეს მცნება და მან ეს სწორედ მამის, როგორც ერთადერთი ჭეშმარიტი ღმერთის, აღიარებით გააკეთა.
საფიქრებელი კითხვები:
მამა და ძე
1. თუ „სამება“ ნამდვილად არის ღმერთი, რატომ არ არის ეს სწავლება ბიბლიაში ერთხელ მაინც პირდაპირ და მკაფიოდ ჩამოყალიბებული?
სად ამბობს ბიბლია პირდაპირ, რომ:
ღმერთი არის სამი პირი;
ეს სამი პირი არის ერთი ღმერთი;
თითოეული მათგანი არის სრულიად ღმერთი;
ისინი ერთმანეთისგან განსხვავებული პირები არიან;
არც ერთი მათგანი არ არის მეორეზე აღმატებული;
და ეს ყველაფერი ერთად წარმოადგენს ერთ ღმერთს?
მხოლოდ ის ფაქტი, რომ მამა, ძე და სულიწმინდა ერთსა და იმავე კონტექსტში არიან ნახსენები, ჯერ კიდევ არ ამტკიცებს, რომ ისინი ერთი ღმერთის სამი თანასწორი პიროვნებაა.
სად არის ბიბლიაში თვითონ ეს დოქტრინა ასე ჩამოყალიბებული?
2. რატომ არის სამებაში მამა ყოველთვის „პირველი“, ძე „მეორე“, ხოლო სულიწმინდა „მესამე“?
თუ სამივე პირი აბსოლუტურად თანასწორია, რატომ არის ეს თანმიმდევრობა მუდმივად დაცული?
ეს მხოლოდ პირობითი ჩამონათვალია თუ რაიმე რეალურ ურთიერთობას ასახავს?
თუ უბრალოდ პირობითია, მაშინ რა ბიბლიური საფუძვლით განისაზღვრა სწორედ ეს წყობა?
შეიძლება თუ არა სამების დოქტრინის დარღვევის გარეშე ვინმემ თქვას:
„სულიწმინდა არის პირველი პირი, მამა მეორე, ძე მესამე“?
თუ კი — რატომ არის არსებული თანმიმდევრობა სწორი და სხვა თანმიმდევრობა არასწორი?
თუ არა — მაშინ უნდა არსებობდეს რაიმე რეალური საფუძველი, რის გამოც მამას პირველი ადგილი უკავია. რა არის ეს საფუძველი — ასაკი, ავტორიტეტი, მიზეზობრიობა, მეთაურობა, ბუნება, როლი თუ სხვა რამ?
თუ ამ განსხვავებას რეალური მნიშვნელობა აქვს, მაშინ უკვე ჩნდება კითხვა, რამდენად შეესაბამება ეს აბსოლუტურ თანასწორობას
.
3. თუ მამა, ძე და სულიწმინდა სამი ცალკეული პირია და თითოეული მათგანი სრული ღმერთია, რას ნიშნავს ამ შემთხვევაში „ერთი ღმერთი“?
ეს არ არის უბრალოდ სიტყვების თამაში. საჭიროა ზუსტი განმარტება.
თუ თითოეული პირი ცალკე არის სრული ღმერთი, მაშინ:
რამდენია ღმერთი?
რამდენია შემოქმედი?
რამდენია ყოვლისშემძლე?
რამდენია სამყაროს მმართველი?
თუ პასუხია „სამი“, მაშინ როგორ რჩება ღმერთი ერთი?
თუ პასუხია „ერთი“, მაშინ რა პრინციპით არის სამი განსხვავებული პირის მიერ განხორციელებული ერთი და იგივე ღვთაებრივი თვისება რიცხობრივად მხოლოდ ერთი?
თუ იტყვით, რომ პასუხი არის „ერთი ღვთაებრივი არსება“, მაშინ შემდეგი კითხვა ჩნდება:
ღმერთი არის პიროვნება თუ ბუნება/არსება?
რადგან თუ ღმერთი ბუნებაა, მაშინ რატომ ამბობს ბიბლია „ღმერთი“ პიროვნული მოქმედებებით — საუბრობს, აგზავნის, ბრძანებს, ისმენს, უყვარს და ა.შ.?
მეორე მხრივ, თუ ღმერთი პიროვნებაა, მაშინ ვინ არის ერთი ღმერთი — მამა, ძე, სულიწმინდა თუ სამივე ერთად?
4. თუ „ღმერთი“ სამებას ნიშნავს, მაშინ რას ნიშნავს ბიბლიის გამოთქმა „ღვთის ძე“?
თუ ღმერთი არის მამა + ძე + სულიწმინდა ერთად, მაშინ როდესაც ბიბლია იესოს უწოდებს „ღვთის ძეს“, გამოდის, რომ იესო არის იმ ღმერთის ძე, რომლის ერთ-ერთი პირიც თვითონ არის.
ამ შემთხვევაში:
როგორ შეიძლება იესო იყოს სამების ნაწილი და ამავე დროს იყოს სამების — ანუ „ღმერთის“ — ძე?
თუ პასუხია, რომ „ღვთის ძეში“ მხოლოდ მამა იგულისხმება, მაშინ:
რატომ უნდა ნიშნავდეს „ღმერთი“ ზოგ შემთხვევაში სამებას, ხოლო „ღვთის ძეში“ მხოლოდ მამას?
სად არის ბიბლიური წესი, რომელიც ასეთ განმარტებას გვაძლევს?
5. ვის უნდა მივმართოთ ლოცვით?
თუ მამა, ძე და სულიწმინდა თანაბრად არიან ღმერთი და თანაბრად იმსახურებენ თაყვანისცემას, მაშინ ვის უნდა მივმართოთ ლოცვით?
თუ პასუხია მთლიანად წმინდა სამებას, მაშინ მოიყვანეთ ბიბლიური მაგალითი, სადაც ვინმე პირდაპირ ლოცულობს სამებისადმი.
თუ პასუხია მამას, მაშინ რატომ არ არის აუცილებელი იგივე წესით ძისა და სულიწმინდისადმი ლოცვა?
თუ პასუხია ძესაც, მოიყვანეთ ბიბლიური მაგალითები და ახსენით, რატომ არის ლოცვის ძირითადი ბიბლიური მოდელი მაინც მამისადმი მიმართვა.
თუ პასუხია სულიწმინდასაც, მოიყვანეთ ერთი პირდაპირი ბიბლიური მაგალითი, სადაც ვინმე ლოცულობს სულიწმინდისადმი.
თუ პასუხია „მნიშვნელობა არა აქვს, რომელ პირს მივმართავთ“, მაშინ რატომ არ არსებობს ბიბლიაში ისეთი პრაქტიკა, სადაც ადამიანები თავისუფლად ცვლიან ლოცვის ადრესატს?
და თუ ამბობთ, რომ ლოცვა მიმართულია არა პიროვნებისადმი, არამედ „ღვთაებრივი არსისადმი“, მაშინ ჩნდება კიდევ ერთი პრობლემა:
როგორ შეიძლება ლოცვის ადრესატი იყოს არა კონკრეტული პიროვნება, არამედ აბსტრაქტული „არსი“, როცა ბიბლიაში ღმერთი პიროვნულად მოქმედებს, ისმენს, პასუხობს და ურთიერთობას ამყარებს ადამიანებთან?
6. როგორ გადაწყდა, რომ სწორედ ძე ჩამოვიდოდა დედამიწაზე და გახდებოდა ადამიანი?
თუ სამების სამივე პირი აბსოლუტურად თანასწორია და თითოეულს თანაბარი უფლება ჰქონდა მონაწილეობა მიეღო კაცობრიობის გამოსყიდვაში, მაშინ:
ვინ გადაწყვიტა, რომ სწორედ ძე უნდა გამხდარიყო ადამიანი?
იყო ეს მამის გადაწყვეტილება?
იყო სამივე პირის ერთობლივი გადაწყვეტილება?
თუ ძემ თვითონ აირჩია ეს მისია?
თუ რომელიმე მათგანი არის ამ გადაწყვეტილების გამომწვევი ან ინიციატორი, მაშინ უკვე ჩნდება კითხვა:
როგორ არის ამ ურთიერთობაში სამივე პირი აბსოლუტურად თანასწორი?
და რაც მთავარია:
მოიყვანეთ ბიბლიური ტექსტი, რომელიც პირდაპირ აღწერს ამ სამ პიროვნებას შორის ასეთ შეთანხმებას.
თუ ასეთი ტექსტი არ არსებობს, მაშინ საიდან ვიცით ეს დეტალი?
7. რატომ არის მამა ძისა და სულიწმინდის წყარო/გამომგზავნი, ხოლო თავად არავისგან არის?
ბიბლიაში მამა აგზავნის ძეს.
მამა აძლევს ძეს დავალებას.
მამა აძლევს მას ძალაუფლებას.
მამა აღადგენს ძეს.
მამა მას თავის მარჯვნივ სვამს.
მამა აძლევს მას სამეფოს.
თუ ამ ყველაფერს მხოლოდ „როლურ განსხვავებას“ უწოდებთ, მაშინ:
სად ამბობს ბიბლია, რომ თანასწორ ღმერთებს შორის ასეთი აშკარა დაქვემდებარება მხოლოდ დროებითი „როლია“ და არ გულისხმობს რაიმე რეალურ განსხვავებას?
გარდა ამისა, თუ მამა არის უშობელი და დაუსაბამო, ძე კი „შობილია“, ხოლო სულიწმინდა „გამომავალია“, მაშინ:
რით არიან ისინი აბსოლუტურად თანასწორნი, თუ ერთ-ერთი არის წყარო, ხოლო დანარჩენი ორი — მისგან მომდინარე?
თუ მამა არის ძის არსებობის მიზეზი, ხოლო ძე მამის არსებობის მიზეზი არ არის, როგორ შეიძლება მიზეზობრივად ურთიერთდამოკიდებულების გარეშე აბსოლუტური თანასწორობა არსებობდეს?
და თუ იტყვით, რომ „შობა“ დროის განმავლობაში არ მომხდარა, არამედ „მარადიული შობაა“, მაშინ:
სად ასწავლის ბიბლია პირდაპირ ამ კონცეფციას — „მარადიულ შობას“?
8. თუ მამა და ძე აბსოლუტურად თანასწორნი არიან, რატომ იყენებს ბიბლია მათ აღსაწერად „მამისა“ და „ძის“ ურთიერთობას და არა, მაგალითად, „ორი ძმის“?
„მამა“ და „ძე“ უბრალოდ ორი ნეიტრალური ტერმინი ხომ არ არის.
ჩვეულებრივ ეს ურთიერთობა გულისხმობს:
მამობის პრიორიტეტს;
ძისგან განსხვავებულ მდგომარეობას;
წარმომავლობას;
მამასა და ძეს შორის კონკრეტულ ურთიერთობას.
ამიტომ კითხვა ასეთია:
თუ „მამა“ და „ძე“ საერთოდ არ მიუთითებს რაიმე რეალურ განსხვავებაზე, მაშინ რატომ აირჩია ღმერთმა სწორედ ეს ტერმინები?
რატომ არ გამოიყენა „ძმა და ძმა“, რაც ბევრად უფრო ბუნებრივად გამოხატავდა თანასწორობას?
თუ პასუხია, რომ „მამა“ და „ძე“ მხოლოდ ადამიანური ანალოგიაა, მაშინ:
სად ამბობს ბიბლია, რომ ეს სახელები მხოლოდ მეტაფორულია და მათ არ აქვთ რეალური მნიშვნელობა მამასა და ძეს შორის ურთიერთობის განსაზღვრისას?
9. ბიბლია ზოგიერთ ადამიანს „ღმერთებს“ უწოდებს. ნიშნავს ეს იმას, რომ ისინი სამების წევრები არიან?
მაგალითად:
გამოსვლა 7:1-ში მოსე ღმერთად არის წარმოდგენილი;
ფსალმუნი 82:6-ში ადამიანებს „ღმერთები“ ეწოდებათ;
იოანე 10:34–36-ში იესო თავად იყენებს ამ ტექსტს.
ამიტომ:
თუ სიტყვა „ღმერთი“ ავტომატურად ნიშნავს ყოვლისშემძლე, უზენაეს ღმერთს და სამების პიროვნებას, მაშინ რატომ უწოდებს ბიბლია სხვა არსებებსაც „ღმერთებს“?
თუ იტყვით, რომ ეს სიტყვა სხვადასხვა კონტექსტში სხვადასხვა მნიშვნელობით გამოიყენება, მაშინ ეს მნიშვნელოვანი პრინციპია:
რატომ უნდა ვივარაუდოთ, რომ იესოს „ღმერთად“ მოხსენიება ავტომატურად ნიშნავს, რომ ის სამების თანასწორი, ყოვლისშემძლე ღმერთია?
ანუ ჯერ უნდა დადგინდეს რას ნიშნავს კონკრეტულ კონტექსტში სიტყვა „ღმერთი“, და არა უბრალოდ სიტყვა „ღმერთის“ არსებობით გაკეთდეს დასკვნა სამების შესახებ.
10. რომელი სურათი შეესაბამება უფრო მეტად ბიბლიის მთლიან მოწმობას?
ერთი ვარიანტია:
ღმერთი თითქოს გაიყო ორ ნაწილად — ერთი ნაწილი დედამიწაზე ჩამოვიდა ადამიანის სახით, ხალხს ღმერთის მეორე ნაწილზე ასწავლიდა, შემდეგ მოკვდა; მეორე ნაწილი მას აღადგენს, მისივე სიკვდილის საფუძველზე ადამიანებს მასთან შეარიგებს, ხოლო საბოლოოდ ეს ორი ნაწილი კვლავ ზეცაშია, სადაც ერთი მეორის მარჯვნივ ზის.
მეორე ვარიანტია:
ერთი უზენაესი ღმერთი — მამა — აგზავნის თავის ძეს დედამიწაზე. ძე ხალხს ასწავლის მამაზე, ასრულებს მამის ნებას, კვდება, მაგრამ მამა აღადგენს მას. აღდგომის შემდეგ ძე ბრუნდება ზეცაში, ჯდება მამის მარჯვნივ, იღებს მისგან ძალაუფლებასა და სამეფოს და ხდება ღმერთსა და ადამიანებს შორის შუამავალი.
აქ კითხვა მარტივია:
რომელი სურათი უფრო ბუნებრივად ეთანხმება ბიბლიის პირდაპირ განცხადებებს?
ბიბლია ამბობს, რომ:
ღმერთმა გამოგზავნა თავისი ძე;
იესო ასწავლიდა ხალხს მამაზე;
მამამ აღადგინა იესო;
იესო ზის ღვთის მარჯვნივ;
ღმერთმა მას მისცა ძალაუფლება და სამეფო;
იესო არის შუამავალი ღმერთსა და ადამიანებს შორის.
თუ მამა და ძე ერთი განუყოფელი ღმერთის თანასწორი პირები არიან, მაშინ რატომ არის ბიბლიის ნარატივი ასე მკაფიოდ აგებული გამგზავნსა და გამოგზავნილზე, აღმდგენელსა და აღდგენილზე, ღმერთსა და მის შუამავალზე, მიმცემსა და მიმღებზე?
წმინდა სულზე
1. სად ამბობს ბიბლია პირდაპირ: „სულიწმინდა არის ღმერთი“?
არა უბრალოდ „ღვთის სული“, „წმინდა სული“ ან „სულიწმინდით აღვსება“, არამედ:
სად არის პირდაპირი განცხადება, რომ სულიწმინდა არის ღმერთი და დამოუკიდებელი ღვთაებრივი პიროვნება?
თუ ასეთი ფორმულირება არ არსებობს, მაშინ რატომ უნდა მივიჩნიოთ ეს ბიბლიის პირდაპირ სწავლებად?
2. თუ სულიწმინდა დამოუკიდებელი ღვთაებრივი პიროვნებაა, რატომ არ არის ბიბლიაში არც ერთი მკაფიო შემთხვევა, სადაც სულიწმინდა თავად აგზავნის მამას ან იესო ქრისტეს?
ბიბლიურ ტექსტებში ხშირად ვხედავთ:
მამა აგზავნის ძეს.
მამა და ძე აგზავნიან/აძლევენ სულიწმინდას.
მაგრამ სად არის მკაფიო მაგალითი, სადაც:
სულიწმინდა აგზავნის მამას ან ძეს?
თუ სამივე პირი თანაბრად დამოუკიდებელი და თანაბრად ღვთაებრივია, რატომ არის ეს ურთიერთობა ასეთი ასიმეტრიული?
3. თუ სულიწმინდა ცალკე პიროვნებაა, რატომ არ აქვს მას ბიბლიაში საკუთარი პირადი სახელი, როგორც მამასა და ძეს?
მამა და ძე ბიბლიაში კონკრეტულად არიან იდენტიფიცირებული და სახელებით/ტიტულებით განირჩევიან.
მაგრამ „წმინდა სული“ არის თუ არა მისი პირადი სახელი, თუ უბრალოდ აღწერითი სახელწოდება?
თუ ამბობთ, რომ „წმინდა სული“ მისი სახელია:
სად ამბობს ბიბლია ამას?
თუ ეს მხოლოდ აღწერაა, მაშინ სად არის მისი საკუთარი პირადი სახელი?
4. რატომ არ გამოჩენილა სულიწმინდა ბიბლიაში დამოუკიდებელი გონიერი პიროვნების სახით ისე, როგორც ქრისტე ან ანგელოზები?
ბიბლიაში სულიწმინდა დაკავშირებულია:
მტრედთან;
ცეცხლთან;
ქართან;
წყლის მსგავს სიმბოლოებთან;
ძალის მოქმედებასთან.
ამიტომ კითხვა ასეთია:
მოიყვანეთ ბიბლიიდან ერთი ხილვა, სადაც სულიწმინდა დამოუკიდებელი გონიერი პიროვნების სახით ჩნდება, როგორც პიროვნება, რომელიც მოდის, დგას, საუბრობს და მოქმედებს ისე, როგორც სხვა ზეციური პიროვნებები.
თუ ასეთი მაგალითი არ არსებობს, რატომ უნდა მივაწეროთ მას პიროვნული ბუნება მხოლოდ რამდენიმე პერსონიფიცირებული გამოთქმის საფუძველზე?
5. თუ სულიწმინდა პიროვნებაა, რატომ არ გვხვდება ბიბლიაში მისი პიროვნული საუბრისა და მოქმედების ისეთი მკაფიო მაგალითები, როგორიც მამასა და ძესთან გვაქვს?
მაგალითად, მამა პირდაპირ საუბრობს.
იესო პირდაპირ საუბრობს.
იესო ლოცულობს.
იესო აგზავნის.
მამა აგზავნის.
მამა აღადგენს.
მამა ბრძანებს.
ამიტომ:
მოიყვანეთ ერთი ადგილი, სადაც სულიწმინდა დამოუკიდებელი პიროვნული სუბიექტივით ამბობს „მე“, მიმართავს ვინმეს, იღებს გადაწყვეტილებას და საკუთარი სახელით ახორციელებს მოქმედებას — და არა უბრალოდ იმიტომ, რომ ტექსტი მას მოქმედებას მეტაფორულად მიაწერს.
6. თუ სულიწმინდა ღმერთია და თანაბრად იმსახურებს თაყვანისცემას, რატომ არ არსებობს ბიბლიაში მის მიმართ მიმართული ლოცვის ერთი პირდაპირი მაგალითი?
ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია.
ბიბლიაში უამრავი ლოცვაა.
ადამიანები ლოცულობენ ღმერთისადმი.
იესო ლოცულობს მამისადმი.
მორწმუნეები მიმართავენ ღმერთს.
მაგრამ:
სად არის ერთი მკაფიო ლოცვა, რომლის ადრესატიც სულიწმინდაა?
არა უბრალოდ „სულიწმინდის დახმარება ვითხოვეთ“, არამედ უშუალოდ:
„წმინდაო სულო, გთხოვ...“
თუ სულიწმინდა სამების თანასწორი ღმერთია, რატომ არ გვაქვს ბიბლიაში ამის არც ერთი მკაფიო მაგალითი?
7. თუ სიტყვა „სული“ პიროვნებას ნიშნავს, მაშინ როგორ განვასხვავოთ ერთმანეთისგან სხვადასხვა „სული“?
ბიბლია საუბრობს:
„სიბრძნისა და გამოცხადების სულზე“ (ეფესოელები 1:17);
„ძლიერების, სიყვარულისა და საღი აზროვნების სულზე“ (2 ტიმოთე 1:7);
„რწმენის სულზე“;
„მშვიდობის სულზე“ და სხვა მსგავს გამოთქმებზე.
ამიტომ:
რა პრინციპით ვადგენთ, როდის ნიშნავს „სული“ ცალკე პიროვნებას და როდის — ღვთის მოქმედებას, ძალას, განწყობას, თვისებას ან მისგან მომდინარე სულიერ მდგომარეობას?
თუ სიტყვა „სული“ თავისთავად საკმარისია პიროვნების დასამტკიცებლად, მაშინ რატომ არ უნდა მივიჩნიოთ ყველა ასეთი „სული“ ცალკე პიროვნებად?
თუ არა, მაშინ საჭიროა კონკრეტული ბიბლიური მტკიცებულება, რატომ არის სწორედ წმინდა სული ცალკე პიროვნება.
8. რატომ არის პავლეს წერილების მისალმებებში ასეთი მუდმივი განსხვავება მამასა და ძესა და სულიწმინდას შორის?
პავლე ხშირად მიმართავს ან მოიხსენიებს:
„ღმერთ მამას“ და „უფალ იესო ქრისტეს“
და მათგან ითხოვს მადლსა და მშვიდობას.
მაგრამ რატომ არ არის იგივე ფორმით და თანაბარი სტატუსით მუდმივად ნახსენები სულიწმინდა?
თუ სამივე თანაბარი პიროვნება და თანაბარი ღმერთია:
რატომ არ არის პავლეს წერილების სტანდარტულ მიმართვებში მამა + ძე + სულიწმინდა ერთნაირად წარმოდგენილი?
9. შეგიძლიათ ბიბლიაში იპოვოთ ზუსტი, პირდაპირი ფრაზა: „სულიწმინდა ღმერთია“?
თუ ვერ იპოვით, მაშინ შემდეგი კითხვა ჩნდება:
რატომ უნდა მივიჩნიოთ ეს დასკვნა ბიბლიის პირდაპირ სწავლებად, როცა ბიბლია პირდაპირ ამბობს მრავალ რამეს მამაზე და ძეზე, მაგრამ არ ამბობს ამ მარტივ და გადამწყვეტ წინადადებას სულიწმინდაზე?
და თუ პასუხად მოიყვანთ საქმეების 5:3–4-ს, სადაც პეტრე ანანიას ეუბნება, რომ მან წმინდა სულის მოტყუება სცადა და შემდეგ ამბობს, რომ მან ღმერთი მოატყუა, მაშინ საჭიროა იმის ახსნა:
არის თუ არა ეს პირდაპირი განსაზღვრება „სულიწმინდა არის ღმერთი“, თუ ტექსტი აღწერს ღმერთის სულის წინააღმდეგ ჩადენილ ცოდვას და ღვთის მოტყუებას?
საბოლოო კითხვა
საბოლოოდ, საკითხი ასე დგას:
თუ სამება მართლაც ბიბლიის ძირითადი სწავლებაა, რატომ ვერ ვპოულობთ ბიბლიაში ერთ პირდაპირ წინადადებას, რომელიც ამ დოქტრინას სრულად აყალიბებს?
რატომ გვჭირდება ერთმანეთისგან სხვადასხვა მუხლების დაკავშირება და შემდეგ ისეთი თეოლოგიური ტერმინების გამოყენება, როგორიცაა:
„ერთი არსება — სამი პირი“, „ერთარსება“, „მარადიული შობა“, „მარადიული გამომავლობა“, „თანასწორი პირები“
როცა თავად ბიბლია ამ ფორმულირებებს არ იყენებს?
თუ ეს ყველაფერი აუცილებელია იმისთვის, რომ სხვადასხვა ბიბლიური მუხლი სამების დოქტრინასთან შევათანხმოთ, მაშინ სამართლიანი კითხვა რჩება:
ბიბლია ასწავლის სამებას, თუ სამების დოქტრინა ცდილობს ბიბლიის სხვადასხვა ტექსტის თავისებურად ახსნას?
საბოლოოდ კი უნდა ავირჩიოთ არა ის განმარტება, რომელიც ყველაზე რთულ ფილოსოფიურ მოდელს ქმნის, არამედ ის, რომელიც ბიბლიის პირდაპირ და მთლიან მოწმობას ყველაზე ბუნებრივად ეთანხმება.
შეარბილე სადავო ფორმულირებები
შეამცირე განმეორებითი კითხვები
დაამატე მოსალოდნელი პასუხები

No comments:
Post a Comment