დღეს ბევრისთვის ღვთის არსებობა მხოლოდ რწმენის საკითხია, თითქოს ეს ემოციური არჩევანია
და არა ლოგიკური დასკვნა. მაგრამ თუ რეალობას გულწრფელად შევხედავთ, დავინახავთ, რომ
საკითხი სწორედ ლოგიკიდან იწყება. ყველაზე მარტივი და უტყუარი პრინციპი ასეთია აბსოლუტური
არაფრისგან ვერასოდეს წარმოიქმნება რაიმე.
თუ
ოდესმე იქნებოდა სრული არაფრობა — არც მატერია, არც ენერგია და არც ფიზიკის კანონები
— მაშინ დღესაც არაფერი იქნებოდა. მაგრამ რადგან სამყარო არსებობს, ეს ნიშნავს, რომ
რაღაც ყოველთვის არსებობდა.
კითხვა
მხოლოდ ისაა რა არის ეს მარადიული საწყისი?
სანამ
უშუალოდ ამ პირველმიზეზს დავასახელებდეთ, ვნახოთ, რატომაა სამყაროს წარმოშობის ყველა
არსებული ფიზიკური თეორია ლოგიკურად არასაკმარისი:
ზოგი
ამბობს —ეს მატერიაა. მაგრამ თანამედროვე კოსმოლოგია გვიჩვენებს, რომ ჩვენი სამყარო
დასაწყისიდან დაიწყო, და როგორც თავად ისინი აღწერენ ეს იყო დიდი აფეთქება. ანუ ეს
ნიშნავს, რომ მატერია, ენერგია და დრო ამ ფორმით მარადიული არ არის. შესაბამისად რაც
იწყებს არსებობას, ის ვერ იქნება საკუთარი თავის შემოქმედი.
ზოგი
კიდევ ამბობს, რომ ყველაფერი კვანტური ვაკუუმიდან ან სინგულარობიდან გაჩნდა. მაგრამ
კვანტური ვაკუუმი „არაფერი“ არ არის — ის ფიზიკური მდგომარეობაა, რომელსაც აქვს კანონები
და სტრუქტურა. ხოლო რაც კანონებს ექვემდებარება, თვითარსებული და საბოლოო საფუძველი
ვერ იქნება. ის უკვე დამოკიდებული სისტემაა.
ასევე
„სინგულარობა, როგორც ფიზიკური მდგომარეობა, არ არის მარადიული და დამოუკიდებელი —
ის საკუთარი თავის შემქმნელი ვერ იქნება, რადგან ყოველთვის ექვემდებარება ფიზიკურ პირობებს
და კანონებს.
ასევე,
თეორიები, როგორიცაა ციკლური სამყარო ან მულტისამყაროს ჰიპოთეზა, ემპირიულად დაუდასტურებელია და მაინც
ვერ პასუხობს მიზეზობრიობის კითხვას — თავად მულტისამყაროს სისტემასაც სჭირდება წარმოშობის
საფუძველი.
ამიტომ
ერთი რამ ნათელი ხდება:, სამყაროს საბოლოო საფუძველი ვერ იქნება ფიზიკური მატერია
ან ბრმა მექანიზმი. თუ მიზეზი მხოლოდ გაუცნობიერებელი ძალა იქნებოდა, მისი შედეგიც
მარადიული და უცვლელი უნდა ყოფილიყო. მაგრამ სამყარო ს აქვს დასაწყისი დროში და ის
არის მრავალშრიანი, ზუსტად შეთანხმებული და ფიზიკური კანონებით წინასწარ განსაზღვრული
რაც მიუთითებს არჩევანზე. არჩევანი კი პიროვნულობასა
და ინტელექტს გულისხმობს.
ამიტომ
ლოგიკა გვაიძულებს დავასკვნათ: სამყაროს საფუძველი
არა მატერია, არამედ მარადიული ღმერთია. და ის რომ ღმერთი მარადიული არსებაა ეს ეს მეტაფიზიკური აუცილებლობაა,
რადგან სხვაგვარად ვერაფერი იარსებებდა — საჭიროა თვითარსებული პირველმიზეზი, რომელიც
არავის შეუქმნია.“ ეს მიზეზი უნდა იყოს:
-
მარადიული;
-
დამოუკიდებელი დროისა, სივრცისა და ფიზიკური კანონებისგან;
-
გონიერი და მიზანმიმართულად მოქმედი.
ეს
ლოგიკური ჯაჭვი პირდაპირ მიგვითითებს შემოქმედზე, რომლის ხელწერაც სამყაროს წესრიგში
ჩანს
წარმოიდგინეთ, როდესაც ხედავთ თვითმფრინავს, გემს ან ავტომობილს, რომელიც უამრავი დეტალისგან შედგება, იოტისოდენა ეჭვიც არ გეპარებათ, რომ მათ უკან კონკრეტული ავტორი დგას. ამ რთული მექანიზმების ურთიერთშეთანხმებული მუშაობა სწორედ იმ ადამიანის დამსახურებაა, რომელმაც ისინი მიზანმიმართულად შექმნა.
თუ ამ მსჯელობას მივყვებით, ლოგიკურად მივდივართ დასკვნამდე: ადამიანის ურთულესი აგებულება, ცაში მოლივლივე ფრინველი თუ ჩვენი თვალწარმტაცი პლანეტა „თავისით“ ვერ გაჩნდებოდა. თუკი მარტივ მექანიზმებს ჰყავთ შემქმნელი, მით უმეტეს ეყოლება ის უკიდეგანო სამყაროსა და ცოცხალ არსებებს.
განვიხილოთ უფრო მარტივი საგნებიც, მაგალითად — ხაფანგი. ის აუცილებლად ვიღაცის მიერ უნდა იყოს შექმნილი, რადგან მისი ცალკეული ნაწილები ისეა აწყობილი, რომ კონკრეტულ დანიშნულებას ასრულებს. აქ აშკარად ჩანს გონიერი დაგეგმარება.
სხვა მაგალითი: ტყეში სეირნობისას რომ ლამაზი ხის სახლი დაინახოთ, განა იფიქრებდით, რომ რამდენიმე ხე შემთხვევით წაიქცა და ისე დალაგდა, რომ საბოლოოდ სახლი გამოვიდა? რა თქმა უნდა, არა, რადგან ეს ყოველგვარ აზრსაა მოკლებული. მაშინ როგორღა უნდა დავიჯეროთ, რომ სამყაროს საოცარი წესრიგი შემთხვევითობის ნაყოფია?
დიდი სიზუსტით მომუშავე საათის დანახვისას არავინ იფიქრებს, რომ ის არაფრისგან გაჩნდა. თუმცა, არსებობს გაცილებით დიდებული „საათიც“. ჩვენი მზის სისტემის პლანეტები და ვარსკვლავები ადამიანის მიერ შექმნილ ნებისმიერ მექანიზმზე უზუსტესად მოძრაობენ. გალაქტიკაში, რომელშიც ჩვენ ვცხოვრობთ, 400 მილიარდამდე ვარსკვლავია, სამყაროში კი — დაახლოებით 100 მილიარდი მსგავსი გალაქტიკა. თუკი უბრალო საათის დამზადებას სჭირდება გონიერი ოსტატი, რაღა უნდა ვთქვათ ამ უზარმაზარ კოსმოსზე?
ბიბლია ამბობს, რომ სამყაროს შემოქმედი არის „ჭეშმარიტი ღმერთი იეჰოვა, ცის შემოქმედი და მისი დიდებული გადამჭიმავი“ (ესაია 42:5).
მოდი, განვიხილოთ კონკრეტული ფაქტები და დავფიქრდეთ: ყოველივე ეს შემთხვევითობის წყალობით გაჩნდა თუ გონივრული ჩანაფიქრის შედეგია?“
1. ბუნებაში არსებული საოცარი წესრიგი
ჩვენ ვცხოვრობთ არა შემთხვევითობისა და ქაოსის შედეგად წარმოქმნილ, არამედ მკაცრ კანონზომიერებას დაქვემდებარებულ სამყაროში. მისი მართვა აბსოლუტური გონიერებით ხდება, რაც უდიდეს გაოცებასა და პატივისცემას იმსახურებს.
განვიხილოთ მზის სისტემა, რომელიც „ირმის ნახტომის“ სწორედ იმ ნაწილში მდებარეობს, სადაც სიცოცხლისთვის იდეალური პირობებია შექმნილი. აქ თავმოყრილია სიცოცხლისთვის აუცილებელი ყველა ქიმიური ელემენტი. მზის სისტემა გალაქტიკის ცენტრიდან ოდნავ შორს რომ ყოფილიყო, ეს ელემენტები დეფიციტური გახდებოდა, ხოლო ცენტრთან უფრო ახლოს ყოფნა სახიფათო იქნებოდა მომაკვდინებელი რადიაციისა და სხვა კოსმოსური ფაქტორების გამო. აშკარაა, რომ ეს წინასწარგანზრახული მოწყობაა, რომელიც მაღალ ინტელექტზე მიუთითებს.
2. პლანეტა დედამიწა და მისი „მეზობლები“
დედამიწის ორბიტა მზის სისტემაში იდეალურ წერტილშია მოქცეული. ჩვენი პლანეტა მზისგან 150 მილიონი კილომეტრითაა დაშორებული — სწორედ იმ ზომიერ სარტყელში, სადაც ტემპერატურა არც მეტისმეტად მაღალია და არც დაბალი.
ეს მანძილი მცირედითაც რომ შეცვლილიყო, შედეგი კატასტროფული იქნებოდა: დედამიწა მზიდან მხოლოდ 1%-ით მეტად რომ ყოფილიყო დაშორებული, პლანეტა ყინულის სქელი ფენით დაიფარებოდა. ხოლო მზესთან 5%-ით უფრო ახლოს ყოფნის შემთხვევაში, აუტანელი სიცხე სიცოცხლეს შეუძლებელს გახდიდა.
აქვე უნდა აღინიშნოს ჩვენი უახლოესი მეზობლის — მთვარის გადამწყვეტი როლი. მისი მიზიდულობა იწვევს ოკეანეების მიმოქცევას, რაც სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია პლანეტის ეკოლოგიისთვის. გარდა ამისა, მთვარის გრავიტაცია დედამიწის ღერძის სტაბილურობას განაპირობებს. რომ არა მთვარე, ჩვენი პლანეტა „ბზრიალასავით“ დაიწყებდა რყევას, შესაძლოა ამოტრიალებულიყო კიდეც, რაც კლიმატისა და წყლის მიმოქცევის სრულ კოლაფსს გამოიწვევდა.
დედამიწის ბრუნვის სიჩქარეც საოცრადაა დაბალანსებული. ბრუნვას მეტი დრო რომ სჭირდებოდეს, დღის განმავლობაში მზის მხარე გადახურდებოდა, ღამით კი პლანეტა გაიყინებოდა. ხოლო უფრო სწრაფი ბრუნვა დედამიწაზე მუდმივ და დამანგრეველ ქარიშხლებს გამოიწვევდა.
3. სამყაროს გაფართოების ზუსტი ტემპი
მეცნიერულად დადასტურებულია, რომ სამყარო ფართოვდება. ამ პროცესის მართვისთვის კი, უსაზღვრო ენერგიასთან ერთად, უდიდესი სიზუსტეა საჭირო. გაფართოების ტემპი იმდენად ფაქიზადაა დარეგულირებული, რომ მისი მცირედი ცვლილებაც კი ყველაფერს გაანადგურებდა.
ექსპერტთა აზრით, სამყარო თუნდაც ერთი მეტრილიონედი ნაწილით სწრაფად რომ გაფართოებულიყო, მთელი მატერია კოსმოსში გაიფანტებოდა და ვარსკვლავები ვერ ჩამოყალიბდებოდა. ხოლო ერთი მეტრილიონედი ნაწილით ნელა რომ მომხდარიყო ეს პროცესი, გრავიტაციის გამო სამყარო საკუთარ თავში კოლაფსირდებოდა. ასეთ პირობებში სიცოცხლის არსებობა გამორიცხული იქნებოდა.
ელექტრომაგნეტიზმის დამსახურებაა, რომ გვაქვს სინათლე, , თუნდაც მხოლოდ დენის ხარჯზე არა, ასევე მზის, გვაქვს რადიო გამოსხივება და გვაქვს ულტრაიისფერი სხივები. ყველა მათგანი წარმოიშობა ელექტრომაგნეტიზმის დამსხურებით.
ხდება ატომის ბირთვებში. ანუ პროტონებს და ნეიტრონებს იზიდავს ერთმენეთთან და აკავებს ერთად ატომგულში. ის ყველაზე ძლიერია სამყაროში.
მსოფლიოს ყველაზე სრულყოფილ ლაბორატორიებშიც კი ვერავინ შეძლო არაორგანული ქიმიური ნივთიერებისგან ცოცხალი უჯრედის მიღება. ევოლუციის თეორია კი, მიუხედავად იმისა, რომ ადამიანმა თავისი ცოდნისა და უახლესი ტექნოლოგიების მიუხედავად ახალი უჯრედი ვერ შექმნა, დაჟინებით ამტკიცებს ცოცხალი უჯრედის შემთხვევით გაჩენას დედამიწის პირველადი ატმოსფეროს პირობებში.
ცილები “შემთხვევითობას” ბრძოლას უცხადებენ
დროებით გვერდზე გადავდოთ უჯრედი, თუნდაც იმიტომ, რომ ევოლუცია მისი უმცირესი ნაწილის მიმართაც კი უმწეოა. “ბუნებრივი გზით” უჯრედის შემადგენელი ცილის მოლეკულის ასეულობით სახესხვაობიდან ერთის მიღებაც კი შეუძლებელია. მოწესრიგებული მოლეკულების – ამინომჟავების განსაზღვრული რაოდენობა და სახეობა ქმნის უფრო დიდ მოლეკულას – ცილას. მათგან ყველაზე მარტივი არანაკლებ 50 ამინომჟავას შეიცავს. ზოგიერთში კი ამინომჟავების რიცხვი ათასს აჭარბებს. მთავარი კი ისაა, რომ ცილის შემადგენელი თუნდაც ერთი ამინომჟავას დანაკლისი, სიჭარბე ან მდგომარეობის შეცვლა ცილას მოლეკულების უწესრიგო გროვად აქცევს. ამიტომაც, ყოველ ამინომჟავას თავისი ადგილი უნდა ეჭიროს. და უმწეობა თეორიისა, რომელიც სიცოცხლის წარმოშობას შემთხვევითობას უკავშირებს, სწორედ ამ სისტემურობაშია. ასეთი წესრიგის გენიალურობის “შემთხვევითობით” ახსნა ხომ შეუძლებელია.
ცილის ფუნქციური აგებულება არაფრით შეიძლება “შემთხვევით” წარმოქმნილიყო, რაც ამის ალბათობის მარტივი მაგალითებითაც დასტურდება.
წარმოვიდგინოთ 12 სახეობის 288 ამინომჟავას შემცველი ცილის მოლეკულა, რომლებიც შეიძლება სხვადასხვა თანმიმდევრობით იყოს განლაგებული, ანუ 10 288 სხვადასხვა ფორმა ჰქონდეს (ეს ასტრონომიული ციფრი ერთიანთან 300 ნულის მიწერით იქმნება). და ამ კომბინაციებიდან მხოლოდ ერთს შეუძლია სასარგებლო ცილის შექმნა. დანარჩენები კი უსარგებლოდ რჩება და ზოგჯერ ცოცხალ ორგანიზმზე უარყოფითად მოქმედებს.
ალბათობა სხვა უამრავთან ერთად მხოლოდ ერთი მოლეკულის შექმნისა ერთია 10-ს მესამასე ხარისხიდან პრაქტიკაში ამის განხორციელება შეუძლებელია, რადგან მათემატიკაში შეფარდება ერთისა 10-ის ორმოცდამეათე ხარისხთან უკვე ნულის ტოლად ითვლება. გავითვალისწინოთ ისიც, რომ 288 ამინომჟავისგან შემდგარი მოლეკულა თავისი სტრუქტურით ბევრად ჩამოუვარდება გიგანტურ მოლეკულებს, რომლებიც ათასზე მეტი ამინომჟავისგან შედგება.
ევოლუციონისტები ამტკიცებენ, რომ რადგან მოლეკულური ევოლუცია დიდხანს გრძელდებოდა, ამან შეუძლებელი შესაძლებელი გახადა. თუმცა, რაგინდ დიდი ხანი გავიდეს, ამინომჟავები ცილას ვერ წარმოქმნის. ამერიკელი გეოლოგი უილიამ სტოუქსი თავის წიგნში “Essentials of Earth History” წერს:
“მილიარდობით წლის მანძილზე მილიარდობით პლანეტა საჭირო ამინომჟავებით გაჯერებული თხევადი კონცენტრატით რომ ყოფილიყო სავსე, ცილა მაინც არ გაჩნდებოდა.
ისევე, როგორც შეუძლებელია ცილის შემთხვევით წარმოქმნა, მილიარდჯერ და მილიარდჯერ კიდევ უფრო შეუძლებელია ადამიანის უჯრედის შექმნისთვის მილიონობით ცილის შემთხვევითი შეერთება და შემთხვევით საჭირო მწკრივად განლაგება.
ცილის მოლეკულების კომპიუტერული მოდელი
ამასთან, უჯრედი მხოლოდ ცილოვანი მასისგან როდი შედგება. უჯრედშია, აგრეთვე, ნუკლეინის მჟავები, ცხიმი, ვიტამინები, ელექტროლიტები და სხვა ქიმიური ელემენტები, განლაგებულნი სტრუქტურისა და დანიშნულების მიხედვით. ყოველი ეს შემადგენელი ნაწილი სხვადასხვა სახის ორგანელების საძირკველია, ან დამხმარე მოლეკულის ფუნქციას ასრულებს.
ნიუ იორკის უნივერსიტეტის ქიმიის პროფესორის, გენეტიკის სპეციალისტის რობერტ შაპიროს გამოთვლით, უბრალო ბაქტერიაში არსებული 2000 სახის ცილის წარმოქმნის ალბათობა შეადგენს ერთს ათის 40 000 ხარისხთან. (ეს წარმოუდგენელი ციფრი ერთიანთან 40 000 ნულის გამწკრივებით მიიღება.) კარდიფის უნივერსიტეტის ასტრონომიისა და გამოყენებითი მათემატიკის პროფესორი ჩანდრა უიკრამასინგჰი ამ ციფრს ასე განმარტავს:
“ეს ციფრი –1040 000, საკმარისია დარვინისა და მთელი მისი თეორიის დასასამარებლად. არ არსებულა არავითარი საწყისი ბულიონი ჩვენს პლანეტაზე ან სხვაგან, სადაც შეიძლებოდა, სიცოცხლე გაჩენილიყო. და იმის გათვალისწინებით, რომ სიცოცხლის დაბადება შემთხვევითი არ არის, იგი მიზანდასახული შექმნის აქტის შედეგია.
L-ცილები
უფრო დაწვრილებით განვიხილოთ მიზეზები იმისა, თუ რატომ არ შეიძლებოდა ცილა ევოლუციის თეორიის სცენარით შექმნილიყო. ცოცხალი ორგანიზმის ცილის მოლეკულის შესაქმნელად შესაბამისი ამინომჟავების შეერთების სწორი კომბინაცია არ არის საკმარისი. მოლეკულაში არსებული 20 ამინომჟავიდან ყოველი მათგანი მხოლოდ და მხოლოდ L ფორმისა უნდა იყოს. ქიმიურად ერთნაირი ამინომჟავები ორი სახისაა: L ამინომჟავა და D ამინომჟავა, ანუ განსხვავება მესამეული სტრუქტურების ურთიერთსაწინააღმდეგო განლაგებაშია. ისევე, როგორც ადამიანის მარცხენა და მარფჯვენა ხელი.
L-ცილები ამ ორი სახის ამინომჟავას თავისუფლად შეუძლია ერთმანეთს შეუერთდეს. თუმცა, გამოკვლევებმა საოცარი შედეგი მოგვცეს. უმარტივესიდან ურთულესამდე, ყველა ცოცხალი ორგანიზმის ცილები მხოლოდ L ამინომჟავებს შეიცავს და თუნდაც ერთი D ამინომჟავას ჩარევა მათ უვარგისს ხდის. ბაქტერიებზე ჩატარებულმა ცდებმა გვიჩვენა, რომ D ამინომჟავები მათ მიერ უმალ იხლიჩება, ხოლო ზოგიერთი ბაქტერია მას თავისთვის აუცილებელ L ამინომჟავად აქცევს.
წუთით წარმოვიდგინოთ, რომ ცოცხალი ორგანიზმები წარმოიშვა შემთხვევით, როგორც ევოლუციონისტები ამტკიცებენ. ამ შემთხვევაში L და D ამინომჟავები თანაბარი რაოდენობით უნდა წარმოქმნილიყო. მასაშადამე, ეს ამინომჟავები ცოცხალი ორგანიზმის სტრუქტურებში უწესრიგო რაოდენობით უნდა არსებობდეს, რადგან ქიმიურად ურთიქრთქმედების უნარი აქვთ. თუმცა, ცოცხალი ორგანიზმის ცილები მხოლოდ L ამინომჟავისგან შედგება.
ევოლუციონისტებმა ვერა და ვერ შეძლეს ესოდენ ზუსტი და სპეციფიკური შერჩევის ახსნა. და ეს სპეციფიკურობა კიდევ უფრო გამოუვალ მდგომარეობაში აგდებს “შემთხვევითობის” თეორიას. როგორც უკვე აღვნიშნეთ, სასარგებლო ცილის წარმოქმნისთვის მხოლოდ ამინომჟავების აუცილებელი რაოდენობა, იდეალური თანაწყობა და მესამეული სტრუქტურა არ არის საკმარისი.
ამასთან ერთად აუცილებელია, რომ ეს ამინომჟავები L ფორმისა იყოს, ხოლო D ამინომჟავების დასწრება დაუშვებელია. რადგანაც ცილის სტრუქტურაში არ არსებობს D ამინომჟავის L ამინომჟავისგან გამოცალკევების ბუნებრივი მექანიზმი, დიდ მნიშვნელობას იძენს D ამინომჟავის პროცესში ჩაურევლობის უზრუნველყოფა და თვით ეს ფაქტი გამორიცხავს შემთხვევითობის ცნებას.
ამ შემთხვევას განიხილავს მეცნიერული ენციკლოპედია “ბრიტანიკა”:
“დედამიწაზე არსებულ ცოცხალ ორგანიზმებში არსებულ ყველა ამინომჟავას ერთნაირი ასიმეტრია აქვს, ანუ თითქმის ყოველთვის L ფორმითაა წარმოდგენილი. ეს იგივეა, რომ მონეტა უამრავ მილიონჯერ ააგდო და მუდმივად ავერსზე ჯდებოდეს და გამონაკლის შემთხვევაში – რევერსზე. გაუგებარია, როგორ, მაგრამ ეს შერჩევა დედამიწაზე სიცოცხლის წყაროს უკავშირდება.” 101
და თუ მონეტა მუდმივად ავერსზე ჯდება, რა უფრო ლოგიკურია, ავხსნათ ეს გარემოება შემთხვევითობით თუ ამ მოვლენაში ვიღაცის გონივრული ნება დავინახოთ? პასუხი ცხადია! თუმცა, ევოლუციონისტები მხოლოდ იმის გამო, რომ არ სურთ დაუშვან “გააზრებული ჩარევა”, განაგრძობენ შემთხვევითობის პრინციპის დაცვას. L ამინომჟავების მაგალითი ნუკლეოტიდებს, ანუ დნმ-ისა და რნმ-ის საძირკველსაც ეხება. ცოცხალი ორგანიზმებისგან განსხვავებით, ისინი მხოლოდ D ამინომჟავებიდგან შედგება. ეს გარემოებაც შემთხვევითობას მიეწერება.
ერთი სიტყვით, ყველა გამოკვლევა უარყოფს სიცოცხლის წყაროს შემთხვევით ხასიათს. თუ გამოვთვლით 400 ამინომჟავისგან, მხოლოდ და მხოლოდ D ამინომჟავისგან შედგენილი ცილის წარმოქმნის ალბათობას, ის შეადგენს 1:10120. იმისთვის, რომ წარმოდგენა შეგვექმნას ამ ასტრონომიულ ციფრზე, საკმარისია გავიხსენოთ, რომ პლანეტაზე არსებული ყველა ელექტრონის რაოდენობა შეადგენს 1079. ხოლო ალბათობა იმისა, რომ ამინომჟავები საჭირო თანმიმდევრობით შეერთდება, ძნელად წარმოსადგენ ციფრებს ქმნის. თუკი ამ ხერხს უფრო რთულ ცილებს მივუსადაგებთ, საერთოდ წარმოუდგენელ სიდიდეებთან გვექნება საქმე.
აუცილებელი პირობა – სათანადო კავშირი
ცილის ყოველივე ზემოთთქმულის მიუხედავად, ევოლუციის თეორიის გამოუვალი მდგომარეობა ამით არ მთავრდება. ცილის წარმოქმნისთვის მხოლოდ ამინომჟავების აუცილებელი რაოდენობა, იდეალური თანაწყობა და მესამეული სტრუქტურა არ არის საკმარისი. მოლეკულები ამინომჟავებისა, რომლებსაც ერთ ბმაზე მეტი აქვთ, ერთმანეთს მხოლოდ განსაკუთრებული “პეპტიდური” კავშირით შეუძლიათ შეუერთდეს.
ამინომჟავებს ერთმანეთთან შეერთება სხვადასხვა გზით შეუძლია, მაგრამ ცილები კი წარმოიქმნება მხოლოდ ერთმანეთთან პეპტიდური ბმით შეკავშირებული ამინომჟავებისგან.
განვიხილოთ ასეთი მაგალითი: წარმოვიდგინოთ ავტომობილი, რომელსაც ყველა ნაწილი გამართული აქვს. ოღონდ, ერთ-ერთი ბორბალი ჭანჭიკით კი არა, მავთულით არის მიმაგრებული და მიმაგრებულია არა მიწის ვერტიკალურად, არამედ მის პარალელურად. რაც უნდა მძლავრი ძრავა ჰქონდეს ამ მანქანას, და რაც უნდა მოწინავე ტექნოლოგიით იყოს აღჭურვილი, იგი ერთ მეტრსაც ვერ გაივლის. ერთი შეხედვით, თითქოს ყველაფერი რიგზეა, მაგრამ ერთი არასწორად დაყენებული თვალი მანქანას უმოქმედოდ ხდის. ასეა ცილის მოლეკულაშიც: ერთი ამინომჟავას პეპტიდური ბმის გარეშე შეერთებაც კი მას გამოუსადეგარს ხდის.
გამოკვლევების თანახმად, ამინომჟავების მხოლოდ 50%-ია ერთმანეთთან პეპტიდური ბმით დაკავშირებული მეორე ნახევარი კი დაკავშირებულია ბმებით, რომლებიც ცილის სტრუქტურაში არ არსებობს. როცა ცილის შემთხვევით წარმოქმნაზე ვლაპარაკობთ (იმ პირობით, რომ ყველა ამინომჟავა L ფორმისაა), არ უნდა დავივიწყოთ, რომ თვითეული ამინომჟავის თვითეული მოლეკულა წინამდებარე და მომდევნო მოლეკულასთან მხოლოდ პეპტიდური ბმით უნდა იყოს დაკავშირებული. ეს ალბათობა L ამინომჟავების ალბათობას უტოლდება. ანუ ამინომჟავების ერთმანეთთან პეპტიდური ბმებით დაკავშირების ალბათობა 2399-ის ტოლია.
500 ამინომჟავას შემცველი ცილის შემთხვევითი წარმოქმნის შანსი ნულის ტოლია
სასარგებლო ცილის მისაღებად სამი ძირითადი პირობაა საჭირო:
I – არსებობა ამინომჟავების ყველა ნაირსახეობისა, რომლებიც, ამასთან განსაზღვრული მოწესრიგებული პროპორციით იქნება წარმოდგენილი.
II – ყველა ამინომჟავა ჯაჭვში L ამინომჟავა უნდა იყოს.
III – ყველა ამინომჟავა ერთმანეთთან დაკავშირებული უნდა იყოს მხოლოდ და მხოლოდ განსაკუთრებული ქიმიური ფორმულით – პეპტიდური ბმით.
ამ მიზეზისდა გამო, ცილის შემთხვევითი წარმოქმნისთვის ამ სამი ზემოთნახსენები პირობის თანხვედრაა საჭირო. ცილის წარმოქმნის ალბათობა ამ სამი პირობის ალბათობის ნამრავლის ტოლია.
აქ ალბათობა 500 ამინომჟავისგან შემდგარი ცილის მოლეკულის შემთხვევითი წარმოქმნისა, შემდეგნაირად გამოითვლება:
ამინომჟავების მოწესრიგებული გამწკრივების ალბათობა.
ცილის შექმნაში ამინომჟავების 20 სახეობა მონაწილეობს. ამ გარემოების გათვალისწინებით:
ალბათობა ყოველი ამინომჟავასგან საჭირო ერთის ამორჩევისა ტოლია = 1/20
ალბათობა ყველა 500 ამინომჟავის სწორად შერჩევისა ტოლია = 1/20500 = 1/10650
= ერთ შანსს ათის 650-ე ხარისხიდან.
ალბათობა მხოლოდ L ამინომჟავის ამორჩევისა
ერთი L ამინომჟავის არჩევის ალბათობა ტოლია =1/2
ალბათობა მხოლოდ L ფორმის ამინომჟავების ერთდროული ამორჩევისა ტოლია =1/2500 = 1/10150
= ანუ 1 შანსი ათის 150-ე ხარისხიდან.
ამინომჟავების პეპტიდური ბმით დაკავშირების ალბათობა
ამინომჟავებს შეუძლია ერთმანეთს ნაირგვარი ქიმიური ბმებით შეუკავშირდნენ. სასარგებლო ცილის წარმოსაქმნელად აუცილებელია, რომ ისინი ერთმანეთთან განსაკუთრებული პეპტიდური ბმით იყვნენ დაკავშირებული. დაანგარიშებულია, რომ ამინომჟავების სწორედ პეპტიდური ბმით დაკავშირების ალბათობა 50%-ია. ამ გარემოების გათვალისწინებით:
- ორი ამინომჟავას პეპტიდური ბმით დაკავშირების ალბათობა ტოლია ½ = 1/2-თან.
- 500-ვე ამინომჟავას მხოლოდ პეპტიდური ბმით დაკავშირების ალბათობა ტოლია = 1/2499 = 1/10150 ესე იგი
= ერთი შანსი ათის 150-ე ხარისხიდან.
ალბათობების ჯამი = 1. X 2. X 3.
= 1/10650 X 1/10150 X 1/10150
= 1/10950
ერთ შანსს ათის 950-ე ხარისხიდან.
ნულოვანი ალბათობა
როგორც მოყვანილი ცხრილიდან ჩანს, 500 ამინომჟავისგან შემდგარი ცილის შემთხვევითი წარმოქმნის ალბათობა ტოლია 1:10950(ერთიანს 950 ნული უნდა მივუწეროთ, რომ მივიღოთ ასტრონომიული ციფრი, რომლის წარმოდგენაც ადამიანის შესაძლებლობას აღემატება). თუმცა, ეს ალბათობა მხოლოდ ქაღალდზე დაიწერება, რადგან პრაქტიკაში მისი განხორციელების შანსი არ არსებობს, ანუ ნულის ტოლია. მათემატიკაში ალბათობა, სადაც შანსი ერთია ათის 50 ხარისხიდან, სტატისტიკურად ნულოვან ალბათობად ითვლება.
თუ 500 ამინომჟავისგან შემდგარი ცილის შემთხვევითი წარმოქმნა ესოდენ შეუძლებელია, თუ სურვილი გაქვთ, შეგიძლია გონება დაძაბოთ უფრო დიდი ციფრების აღქმით. სასიცოცხლოდ აუცილებელი ცილის – “ჰემოგლობინის” მოლეკულაში 574 ამინომჟავაა.
ახლა წარმოვიდგინოთ, რომ სისხლის ერთ უჯრედში (და ასეთი უჯრედები ჩვენს სხეულში მილიარდობითაა) ჰემოგლობინის 280 მილიონი მოლეკულაა და ამ ერთადერთი ცილის ცდისა და შეცდომების გზით წარმოქმნისთვის აუცილებელია დროის მონაკვეთი, რომელიც კაცობრიობის მთელს ისტორიას აღემატება. ესე იგი, რომ დავუშვათ კიდეც, რომ ამინომჟავები დედამიწაზე სიცოცხლის გაჩენის დღიდან ამ მეთოდით ცილის წარმოქმნას ცდილობდნენ, ეს დრო მაინც არ იქნებოდა საკმარისი 10950-დან ერთი შანსის განსახორციელებლად.
ყველაფერი იქამდე დავიდა, რომ ევოლუციის თეორია პირისპირ შეეჯახა ცილის თუნდაც ერთი მოლეკულის წარმოქმნის ახსნის შეუძლებლობას.
10950=10000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000
0000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000
0000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000
0000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000
0000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000
0000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000
0000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000
0000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000
0000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000
0000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000
0000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000
000000000000000000000000000000000000000000
როგორც უკვე განვიხილეთ, ცილის წარმოქმნის ალბათობა უდრის 1:10950-დან. ათის 950 ხარისხი შეიძლება წარმოვიდგინოთ სქემატურად, ანუ ერთიანს 950 ნული უნდა მივუწეროთ.
არსებობს კი ბუნებაში ცდებისა და შეცდომების მეთოდი?
ზემოთმოყვანილი გაანგარიშებები 500 ამინომჟავის შემცველი ცილის შემთხვევით წარმოქმნის ალბათობაზე სწორია, თუ ეს ცდები და შეცდომების მეთოდი იდეალურ გარემოში გამოიყენება (რაც ბუნებრივ გარემოში არ არსებობს). თუ წარმოვიდგენთ, რომ უხილავმა ძალამ შემთხვევით შეაერთა 500 ამინომჟავა, მერე კი გაიაზრა, რომ ეს შეცდომა იყო, დაშალა და დაიწყო სხვანაირი თანმიმდევრობით მათი აკრეფა, ალბათობა საჭირო ცილის მიღებისა ამ გამოგონილი მექანიზმით ტოლი იქნება 1:10950-დან. თან, ყოველი ცდისას აუცილებელი იქნება მათი დაშლა და აწყობა უკვე სხვანაირი თანმიმდევრობით. ყოველი ახალი ცდისას საჭირო გახდება სინთეზის პროცესის შეჩერება, თუნდაც ერთი უადგილო ამინომჟავას თავიდან აცილება, კონტროლის დაწესება, შეიქმნა თუ არა ცილა, და თუ არ შეიქმნა, მთელი ჯაჭვის დაშლა და ყველაფრის თავიდან დაწყება.
აუცილებელია, აგრეთვე, რომ არც ერთი უცხო ქიმიური ელემენტი პროცესში არ ჩაერთოს. ცდის აუცილებელი პირობაა ჯაჭვის ყოველი 500 შემადგენელი რგოლის დამთავრება, სანამ ახალი ცდა დაიწყებოდეს. ესე იგი, ყველა ზემოთხსენებული ალბათობა, მათი დასაწყისი, დასასრული და თვითეული სტადია იმყოფება “გააზრებული მექანიზმის” კონტროლქვეშ. მექანიზმისა, რომელიც შემთხვევითობას მხოლოდ “ამინომჟავების შერჩევას” ანდობს. მაგრამ, ასეთი მექანიზმის არსებობა ბუნებაში შეუძლებელია. მაშასადამე, ბუნებრივ პირობებში ცილის წარმოქმნა წმინდა ტექნიკურადაც კი შეუძლებელია, რომ აღარაფერი ვთქვათ “შემთხვევითობაზე”. ხოლო პრინციპში, აქ რაიმე შემთხვევითობაზე ლაპარაკი, თავისთავად მხოლოდ და მხოლოდ ანტიმეცნიერული მიდგომის შედეგად უნდა ჩაითვალოს.
თუმცა, ზოგ საქმეში ჩაუხედავ ევოლუციონისტს, არაფრით უნდა, ეს შეიგნოს. ისინი ცილის სინთეზს მარტივ ქიმიურ რეაქციად თვლიან, რის შედეგადაც აკეთებენ ისეთ სასაცილო დასკვნებს, როგორიცაა: “ამინომჟავები, ერთმანეთთან ურთიერთქმედების შედეგად ცილას წარმოქმნიან.” თუმცა, არაორგანულ გარემოში მომხდარი სპონტანური ქიმიური რეაქციების შედეგად წარმოიქმნება უმარტივესი შენაერთები, რომელთა რაოდენობა და სახეობები კარგად ცნობილი და შეზღუდულია. უფრო რთული ქიმიური ნივთიერებების მისაღებად კი უკვე დიდი ფაბრიკები და ლაბორატორიებია საჭირო. ამის მაგალითია ფარმაცევტული წარმოება, რომელიც ყოველდღიურად მოიხმარს ქიმიურ ნივთიერებებს.
ხოლო ცილების შემადგენლობა გაცილებით უფრო რთულია ინდუსტრიის მიერ წარმოებულ ქიმიურ ნივთიერებებზე. მაშასადამე, წარმოქმნა ცილისა – პროექტირებისა და ინჟინერიის ამ ჭეშმარიტი სასწაულისა, მარტივი ქიმიური რეაქციით, სრულიად გამორიცხულია.
დროებით გვერდზე გადავდოთ ყველა უეჭველი არგუმენტი და ბიომოლეკულის შემთხვევით წარმოქმნა დავუშვათ. აქაც კი ევოლუციის თეორია სრულიად უმწეო მდგომარეობაშია. იმიტომ, რომ ცილის შემდგომი სიცოცხლისუნარიანობისთვის აუცილებელია, იგი ბუნებრივ გარემოს მოვარიდოთ და შევუქმნათ საგანგებო პირობები. წინააღმდეგ შემთხვევაში ეს ცილა დაიშლება დედამიწის ზედაპირზე გარეგანი ფაქტორების ზემოქმედების, ან სხვა ამინომჟავებთან და ქიმიურ ნივთიერებებთან რეაქციის შედეგად, გარდაიქმნება სულ სხვა ნივთიერებად და ყველა თავის სპეციფიკურ ნიშან-თვისებას დაკარგავს.
ევოლუციონისტთა მცდელობები სიცოცხლის წარმოშობის თემაზე პასუხის გაცემისა
დიდამიწაზე სიცოცხლის წარმოშობის საკითხმა ევოლუციონისტები ისეთ ჩიხში მოამწყვდია, რომ ისინი ყველანაირად ცდილობენ, ამ კითხვას თავი აარიდონ და ასეთი ზოგადი ფრაზებით შემოიფარგლონ: “ცოცხალი ორგანიზმი წარმოიშვა წყალში ზოგიერთი შემთხვევითი ფაქტორის ურთიერთქმედების შედეგად.” ეს იმიტომ ხდება, რომ წინააღმდეგობა, რომელსაც ისინი შეეჯახნენ, მათთვის გადაულახავია. პალეონტოლოგიასთან დაკავშირებული ევოლუციონისტური ასპექტებისგან განსხვავებით, აქ მათ საქმე არა აქვთ ნამარხ ნაშთებთან, რომ შეეძლოთ მათი საშუალებით როგორმე ბიჯგი შეუყენონ თავიანთ თეორიას. ამიტომაც ევოლუციონისტური თეორია უკვე საფუძველში არის განწირული.
არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ ევოლუციის პროცესში ნებისმიერ სტადიაზე წარმოშობილი წინააღმდეგობა საკმარისია მის სრულ უარსაყოფად. მაგალითად, ცილის წარმოქმნის შემთხვევითობის შეუძლებლობა თავისთავად უკვე შეუძლებელს ხდის ევოლუციის ყველა მომდევნო სტადიას. ამის შემდეგ ადამიანისა და მაიმუნების თავის ქალებით სპეკულირებას უკვე ყოველგვარი აზრი ეკარგება.
სასწაული მოლეკულა – დნმ
როგორც ჩვენს მიერ განხილული თემების ანალიზი მოწმობს, ევოლუციის თეორია ჩიხში უკვე მოლეკულურ დონეზე მოემწყვდა. ევოლუციონისტებმა ვერ შეძლეს, ამინომჟავების წარმოქმნის საკითხში სიცხადე შეეტანათ. ცილის წარმოქმნა ხომ თავისთავად გამოცანად დარჩა. ყოველივე ამასთან ერთად, ეს საკითხი მხოლოდ ამინომჟავებითა და ცილებით არ ამოიწურება; ეს მხოლოდ დასაწყისია. არსებითად, ევოლუციონისტებისთვის ნამდვილ ჩიხად უნიკალური ცოცხალი ორგანიზმი – უჯრედი გვევლინება, რადგან უჯრედი სულაც არ არის რაღაც მასა, შემდგარი ცილებისგან, რომლებიც, თავის მხრივ, პროტეინებისგან შედგება. პირიქით, ეს ცოცხალი ორგანიზმი შედგება ასობით მაღალგანვითარებული და იმდენად რთული სისტემებისგან, რომელთა ყველა საიდუმლოს ადამიანი დღემდე ვერ ჩაწვდა.
დნმ, dna ამ სისტემებზე რა უნდა ითქვას, როცა ევოლუციონისტებს ცილის ატრუქტურული ერთეულის წარმოშობის ახსნაც არ ხელეწიფებათ.
ევოლუციის თეორია, რომელსაც უჯრედის უმარტივესი მოლეკულის წარმოშობის თანმიმდევრული ახსნაც კი ვერ მოუძებნია, გენეტიკის განვითარებისა და ნუკლეინის მჟავების, ანუ დნმ-ისა და რნმ-ის აღმოჩენის შემდეგ სრულიად ახალ ჩიხში მოემწყვდა. 1955 წელს ორი მეცნიერის – ჯეიმს უატსონისა და ფრენსის კრიკის გამოკვლევებმა ცხადად წარმოგვიჩინა, თუ რა წარმოუდგენლად რთული სტრუქტურისაა დნმ-ი. დნმ-ის მოლეკულა, რომელიც ადამიანის 100 ტრილიონი უჯრედიდან ყოველი მათგანის ბირთვშია, ადამიანის ორგანიზმის აგებულების უნიკალური გეგმის მატარებელია. ნებისმიერი ინფორმაცია, რომელიც ადამიანს ეხება – გარეგნობიდან დაწყებული შინაგანი ორგანოებით დამთავრებული, დნმ-შია დაშიფრული. დნმ-ის ინფორმაცია კოდირებულია იმ ოთხი მოლეკულის საშუალებით, რომლებისგანაც შედგება თვით დნმ-ის მოლეკულა. მოლეკულები, რომელთაც ნუკლეოტიდები (ანუ საფუძვლები) ეწოდება, გამოისახება ასოებით: ა, ტ, გ, ც. ადამიანთა შორის ფიზიკური განსხვავება ამ ასოების სხვადასხვა შერწყმითაა განპირობებული. ეს არის თავისებური საინფორმაციო ცენტრი, სადაც ოთხასოიანი ანბანი გამოიყენება. დნმ-ში ამ ციფრების კომბინაცია განსაზღვრავს ორგანიზმის აგებულებას, ყოველი დეტალის ჩათვლით.
ინფორმაცია ისეთი თავისებურებების შესახებ, როგორებიცაა სიმაღლე, თვალები, კანის ფერი, აგრეთვე ჩონჩხის 206 ძვალზე, 600 კუნთზე, სასმენი ნერვების 10 000 დაბოლოებაზე, მხედველობითი ნერვის 2 მილიონ რეცეპტორზე, 100 მილიონ ნერვულ უჯრედსა თუ 100 ტრილიონ უჯრედზე საერთოდ, ყოველი უჯრედის დნმ-შია ჩადებული. მთელი გენეტიკური ინფორმაციის ქაღალდზე გადმოტანას 900 ხუთასგვერდიანი ტომი დასჭირდებოდა. წარმოუდგენელი მოცულობის ეს ინფორმაცია დაშიფრულია დნმ-ის განსაზღვრულ უბანზე, რომელსაც “გენი” ეწოდება.
შესაძლებელია თუ არა დნმ-ის შემთხვევითი წარმოქმნა?
აქ ყურადღება უნდა მიექცეს იმ გარემოებას, რომ გენების შემადგენელი ნუკლეოტიდების თანმიმდევრობის ნებისმიერი დარღვევა თვით გენის რღვევას იწვევს. თუ ვივარაუდებთ, რომ ადამიანის ორგანიზმი 200 000 გენისგან შედგება, მილიონობით ნუკლეოტიდების მწყობრად და თანმიმდევრულად გამწკრივება შემთხვევის შედეგად, სრულიად წარმოუდგენელია. ბიოლოგი, ევოლუციონისტი ფრენკ სალისბერი ამის შესახებ ამბობს:
“ცილის საშუალო მოლეკულა დაახლოებით 300 ამინომჟავისგან შედგება. მისი მაკონტროლებელი დნმ-ის ჯაჭვში დაახლოებით 1000 ნუკლეოტიდია. თუ გავითვალისწინებთ, რომ დნმ-ის ერთ ჯაჭვში 4 სახეობის ნუკლეოტიდებია, 1000 ნუკლეოტიდებიანი ჯაჭვი შეიძლება 41000 ვარიანტად ჩამოყალიბდეს. რიცხვი, რომელიც მარტივი ლოგარითმული გაანგარიშებით მიიღება, ადამიანის გონებისთვის წარმოუდგენელია.” 113
“მარტივი ლოგარითმული გაანგარიშებით მიღებული ციფრი”
41000 უდრის 10620, ხოლო ეს ციფრი ასე იწერება – ერთიანი 620 ნულით. თერთმეტი ნული ათის შემდეგ უკვე ტრილიონს აღნიშნავს, ხოლო 620 ნულის წარმოადგენა ადამიანის გონებას აღემატება. დნმ-ისა და რნმ—ის შემთხვევითი წარმოქმნის შეუძლებლობას ფრანგი სწავლული ევოლუციონისტი პოლ ოგერი ასე განმარტავს:
ამერიკელი მიკრობიოლოგი ჯაკობსონი ამ საკითხზე შემდეგ მოსაზრებას გამოთქვამს:
“პირველი ცოცხალი ორგანიზმის წარმოქმნისას აუცილებელი იყო ერთდროული ამოქმედება ყველა მექანიზმისა, რომლებსაც საჭირო მასალებითა და ენერგიით უზრუნველყოფის, გამრავლების რეალიზაციის, ზრდის თანმიმდევრობის განსაზღვრისა და განვითარების პროცესში ინფორმაციის ტრანსფორმაციის უნარი შესწევს. ყველა ამ კომბინაციის შემთხვევით განხორციელება გამორიცხულია.”
გერმანელმა მეცნიერებმა იენკენმა და შრედერმა აღმოაჩინეს, რომ ყველა სასიცოცხლოდ აუცილებელი მოლეკულის სინთეზი ცალკე პირობებს მოითხოვს. ამავე მეცნიერთა აზრით, ეს მეტყველებს იმაზე, რომ სიცოცხლისთვის აუცილებელი სხვადასხვა ნივთიერების ერთად თავმოყრის შანსი არ არსებობს.
არ ჩატარებულა არც ერთი ცდა, რომლის შედეგადაც შეიძლებოდეს ქიმიური ევოლუციისთვის აუცილებელი ყველა მოლეკულის მიღება. მაშასადამე, სხვადასხვა მოლეკულები უნდა წარმოშობილიყო სხვადასხვა ადგილზე სათანადო პირობებში, დაცული ისეთი მავნე ფაქტორებისგან, როგორებიცაა ჰიდროლიზი და ფოტოლიზი, და გადატანილი ახალი რეაქციის სხვა უბნებზე. აქ შემთხვევითობა უკვე აღარაფერ შუაშია, რადგან ასეთი მოვლენის განხორციელების ალბათობა საერთოდ არ არსებობს.
ერთი სიტყვით, ევოლუციის თეორიამ ვერ შეძლო დამტკიცება ვერც ერთი ევოლუციური პროცესისა, რომლებიც ვითომდა მოლეკულურ დონეზე ხორციელდებოდა. მეცნიერების განვითარება კი, იმის ნაცვლად, რომ ამ კითხვებზე პასუხის მოძებნაში დაეხმაროს, პირიქით, მათ გამოუვალ მდგომარეობას საერთოდ უიმედოს ხდის.
მაგრამ ევოლუციონისტების რწმენით, ეს სრულიად წარმოუდგენელი სცენარი მეცნიერულად დამტკიცებული ჭეშმარიტებაა. ეს იმიტომ ხდება, რომ მათ მთელი თავისი მოღვაწეობა შექმნის პროცესის წინააღმდეგ წარმართეს და სხვა აღარაფერი დარჩენიათ, თუ არა რწმენა შეუძლებლისა.
ცნება “ცოცხალი” მეტია, ვიდრე მოლეკულების თავმოყრა
დროებით დავივიწყოთ ზემოთგანხილული შეუძლებელი და ალოგიკური მოსაზრებები და დავუშვათ ცილის მოლეკულის შემთხვევითი წარმოქმნა თუნდაც ისეთ შეუფერებელ პირობებში, როგორიც პირველადი ატმოსფეროა.
ცილის მხოლოდ ცილის წარმოქმნა საკმარისი არ არის. ამ ცილამ დანარჩენი ცილების თვითწარმოქმნის მოლოდინში უნდა შეძლოს და ამ უკონტროლო ვითარებაში თავი უვნებლად გადაირჩინოს... იქამდე მაინც, სანამ მილიონობით საჭირო ცილა “შემთხვევით” ერთად მოგროვდებოდეს უჯრედის შესაქმნელად. ადრე წარმოქმნილ ცილებს უნდა ეცადათ, სანამ შემთხვევით ახლები წარმოიქმნებოდა. ამასთან, თავი უნდა დაეცვათ ულტრაიისფერი გამოსხივებისგან და არც ძლიერი მექანიკური ზემოქმედების შედეგად დაშლილიყვნენ. შემდგომ ამისა, მოიყრიდნენ რა თავს საკმაო რაოდენობით ერთ წერტილში, ცილებს უჯრედის ორგანელა უნდა შეექმნათ. და არც ერთი უცხო ელემენტი, მავნე მოლეკულა ან ცილის უვარგისი ჯაჭვი პროცესს არ უნდა გაჰკარებოდა. ამ ორგანელებს რომ შეძლებოდათ კიდეც, ორგანიზებულად, მკაცრად განსაზღვრული გეგმის მიხედვით ერთად მოეყარა თავის, ყოველ მათგანს მხოლოდ მისთვის აუცილებელი ფერმენტი ამოერჩია, მერე თავი დაეფარა გარსით და აევსო იგი საგანგებო სითხით, რომელიც ყველასთვის იდეალურ პირობებს შექმნიდა, ანუ, შეუძლებელი რომ შესაძლებლად ქცეულიყო, შეძლებდა კი მოლეკულების ეს მასა თავი გაეცოცხლებინა?
ამის პასუხი ერთია: “ვერა!”. გამოკვლევებმა დაგვანახა, რომ სიცოცხლის წარმოშობისთვის ცოცხალ ორგანიზმში არსებული ნივთიერებების გროვა არ კმარა. სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი ყველა ცილა რომ მოვაგროვოთ და კოლბაში მოვათავსოთ, ცოცხალ უჯრედს მაინც ვერ მივიღებთ. ყველა ცდა ამ მიმართულებით, უნაყოფო გამოდგა. ცდებითა და დაკვირვებებით დადგინდა, რომ ცოცხალი მხოლოდ ცოცხალიდან იღებს სათავეს. არაცოცხალისგან ცოცხალის გაჩენის მტკიცება, არის ზღაპარი, რომელიც ყველა ცდასა თუ დაკვირვებას ეწინააღმდეგება და მხოლოდ ევოლუციონისტთა ოცნებებში არსებობს.
და თუ ასეა, დედამიწაზე სიცოცხლის წარმოშობა თვით სიცოცხლიდან უნდა მოდიოდეს. და ის მარად ცოცხალი ღმერთის შემოქმედების ნაყოფია. სიცოცხლე იწყება, გრძელდება და თავდება მხოლოდ მისი ნებით! ევოლუციას არ ძალუძს ცოცხალი ორგანიზმისთვის საჭირო მასალის წარმოშობის ახსნაც კი, სიცოცხლის ჩასახვას რომ თავი გავანებოთ.
ადამიანი, რომელსაც უჯრედის შემთხვევით გაჩენის შესაძლებლობისა სჯერა, ქალაქზე ჩვენს მონათხრობსაც დაიჯერებს.
წარმოვიდგინოთ კლდეებს შორის მომწყვდეული თიხა უნაყოფო ველზე. წვიმების დროს თიხა ტალახად იქცევა, მერე მწველი მზის სხივებქვეშ მაგრდება და კლდეებს შორის მოქცეული, რაღაც ფორმას იღებს. შემდეგ ეს კლდეები, რომლებიც მეყალიბის როლს ასრულებს, რაღაც მიზეზით იშლება და იფანტება, რის შედეგადაც ჩნდება მაგარი, რაღაც ფორმის მქონე ერთი აგური. მიღებული აგური წლების მანძილზე იქნება იგივე პირობებში ახალი აგურების წარმოქმნის მოლოდინში. და ასობით, ათასობით აგურის წარმოქმნას საუკუნეები დასჭირდება. და ამ ხნის მანძილზე წარმოქმნილი აგურები, ბედნიერი შემთხვევითობის წყალობით, დაუზიანებელი რჩება. საუკუნეების მანძილზე აუღელვებლად უცდის იგი ახალი აგურების წარმოქმნას და უცხოა მისთვის ნებისმიერი ცვლილება: უძლებს ქარიშხლებს, თოვლსა და წვიმას, არ მოქმედებს მასზე არც მცხუნვარე მზე და არც ყინვა.
როცა აგურების რაოდენობა საკმარისი იქნება, ამ აგურებზე მოქმედებას იწყებს ქარი, ქარბორბალა, ქარიშხალი და ისინი მწყობრად ლაგდება და შენობად იქცევა. ამავდროულად, ასევე “ბუნებრივი გზით” წარმოქმნილი ცემენტი და სხვა სამშენებლო მასალები, მკაცრად გეგმაზომიერად ნაწილდება აგურებს შორის და მყარ კედლებს ქმნის. სანამ ეს მოვლენები განვითარდებოდეს, მიწაში არსებულმა რკინამ ყლორტები გამოიბა, მერე “ბუნებრივი გზით შეიძინა ფორმა და მომავალი შენობის საძირკვლად იქცა. ყოველივე ამის შედეგად უდაბნოში უნაკლო ნაგებობა წამოიჭიმა.
რაღა თქმა უნდა, შენობა არა მხოლოდ საძირკვლის, აგურებისა და სხვა სამშენებლო მასალებისგან შედგება. მაშ, რითი შეივსო ეს დანაკლისი? პასუხი მარტივია: ნაგებობისთვის აუცილებელი ყველა მასალა ნაიდაგშია, რომელზეც ის არის აღმართული – სილიციუმი, რომელიც მინისთვისაა საჭირო, სპილენძი ელეტროსადენებისთვის, რკინა კოლონებისთვის, ლურსმნებისთვის, წყლის მილებისთვის – ეს ყოველივე ნიადაგში უხვად მოიპოვება. ამ მასალების ფორმირებისა და შენობაში შეტანა-დამონტაჟება ბუნებრივი მოვლენების საქმეა. ქარის, წვიმის, ცოტა ქარიშხლისა და მიწისძვრების შედეგად ყველაფერი, მათ შორის სადურგლო ნაწარმიც თავის მკაცრად განსაზღვრულ ადგილს პოულობს. საქმე ისე წარიმართა, რომ აგურებმა, იგრძნეს რა ფანჯრების აუცილებლობა, მათ ადგილი დაუთმეს. და გაითვალისწინეს რა, რომ აქ მომავალში გათბობის, წყლის მილები და ელექტროსადენები უნდა გასულიყო, მათ დატოვეს ხვრელები ამ კომუნიკაციებისთვისაც, რომლებიც ასევე შემთხვევის წყალობით შეიქმნა. უეჭველია, რომ “შემთხვევითობა” და “ბუნებრივი მოვლენები” რაღაც პროექტით თუ ნახაზით ხელმძღვანელობდნენ.
თუ თქვენ ისევ გჯერათ ამ ამბის, ამდენი ახსნა-განმარტების შემდეგ თუ დაფიქრდებით, თვითონვე მიხვდებით, როგორ გაჩნდა ქალაქში სხვა შენობებიც, ხიდები, მიწისქვეშა გადასასვლელები, გზები, კავშირგაბმულობა, ტრანსპორტი და კომუნიკაციის სხვა სისტემები.
მეტიც, თუ ამ თემამ დაგაინტერესათ, შეგიძლიათ დაწეროთ რამდენიმეტომიკანი სამეცნიერო ნაშრომი - ”კანალიზაციის სისტემების ევოლუციის პროცესსა და არსებულ ნაგებობებთან მათი ჰარმონიის შესახებ”. ასე და ამრიგად, შეგეძლებათ თავი წარმოიდგინოთ გენიოსად, რომელსაც ადამიანის ისტორიის საუკეთესო გაშუქებისთვის აკადემიურ პრემიასაც მიანიჭებენ. სწორედ ასეთია თეორია, რომლის მიხედვითაც სიცოცხლის წარმოშობა დედამიწაზე შემთხვევითობაა. უჯრედი ხომ ისეთივე რთული აგებულებისაა, როგორც დიდი ქალაქი მთელი თავისი მოწყობილობით.
მანტა ცურვის დროს ზღვის წყალთან ერთად ყლაპავს პლანქტონს, ანუ მცენარეულ და ცხოველურ ორგანიზმებს, რომლებიც წყლის დინებას დააქვს. პირიდან წყალი ფილტრში შეედინება, საიდანაც პლანქტონი საკვების სახით მანტას მუცელში ხვდება. დარჩენილი წყალი კი ლაყუჩებით გარეთ გამოიდევნება. მანტას ფილტრაციის სისტემა პლანქტონის ისეთ ნაწილაკებსაც იჭერს და უშვებს მუცლისკენ, რომელიც ფილტრის ღიობებზე გაცილებით მცირეა. როგორც სამეცნიერო ჟურნალისტი, ედ იანგი აღნიშნავს, მანტას ეს საოცარი უნარი არანაირ ლოგიკას არ ექვემდებარება.
დაფიქრდით: მანტას ფილტრაციის სისტემა რაღაცით ორმხრივ სავარცხელს მოგვაგონებს, ხუთ-ხუთი რკალისებრი ნაპრალით. შიგნიდან დაფარულია კბილანებით, რომლებიც ურთიერთსაპირისპიროდაა მიმართული. ამის წყალობით ზღვის წყლის ნაწილი კბილანებს შორის შეედინება, ნაწილი კი — აისხლიტება, რაც წყლის წრიულ მოძრაობას იწვევს.
როცა პლანქტონი თუ სხვა საკვები ნაწილაკები კბილანებს ეხეთქება, აისხლიტება და წრიული მოძრაობით მანტას ხახაში, საბოლოოდ კი მუცელში ხვდება, მათ შორის პლანქტონის უმცირესი ნაწილაკებიც, რომლებიც ადვილად გაეტეოდა კბილანებს შორის, მაგრამ წყლის წრიული მოძრაობა მათ პირდაპირ მუცლისკენ მიაქანებს. ამგვარი ფილტრაციის სისტემის წყალობით ის უმცირესი ნაწილაკებიც კი რჩება ორგანიზმში, რომლებიც სხვაგვარად ზღვის წყალთან ერთად გარეთ გამოიდევნებოდა.
აღსანიშნავია, რომ მანტას ფილტრაციის სისტემა არასდროს ბინძურდება იმის მიუხედავად, რა სისწრაფით გადაადგილდება მანტა და რამდენადაა წყალი პლანქტონით გაჯერებული. და ეს იმიტომ, რომ ფილტრაციის სისტემა თვითგაწმენდის უნარითაა დაჯილდოებული.
მეცნიერები იმედოვნებენ, რომ თუ მანტას ფილტრაციის სისტემის ანალოგს შექმნიან, შეძლებენ ჩამდინარე წყლების საზიანო მიკროორგანიზმებისა და პლასტმასის ნარჩენებისგან გაწმენდას.
რას ფიქრობთ? ევოლუციის შედეგად გაჩნდა მანტას საოცარი ფილტრაციის სისტემა თუ ეს შემოქმედის დამსახურებაა?
8.აგრეთვე, დაუფიქრდი ყოველივე იმას, რაც სიხარულს ანიჭებს ჩვენს ცხოვრებას. შეხედე სურნელოვანი, ლამაზი ყვავილების საოცარ მრავალფეროვნებას; მათი მშვენიერება და სასიამოვნო სურნელება სიხარულს მატებს ადამიანს. ასევე არსებობს სასიამოვნო საკვების ნაირგვარობა. ამასთანავე თვალწარმტაცი ტყეები, მთები, ტბები და სხვა ქმნილებები. რა შეიძლება ითქვას მზის მშვენიერ დაისზე, რომელიც უფრო მეტ სიხარულს მატებს ჩვენს ცხოვრებას? მაშ ასე, ბუნება გვთავაზობს მრავალ სასიხარულო სიურპრიზს, რომელიც არ არის აუცილებელი სიცოცხლის შენარჩუნებისთვის. ეს მაგალითები გვიჩვენებს, რომ დედამიწა შექმნილი იყო ადამიანის მიმართ სიყვარულით აღსავსე მზრუნველობით, რომ მათ არა მხოლოდ ეარსებათ, არამედ დამტკბარიყვნენ სიცოცხლით.
ღვთის თვალი
თქვენ – ათეისტი ხართ, «რეალური ცხოვრებით» ცხოვრობთ და მორწმუნეებს ბნელებად და ახირებულებად მიიჩნევთ. თუმცა მინდა გთხოვოთ რამოდენიმე წუთი დაუთმოთ იმას, რითაც მთელი დღის განმავლობაში, დილიდან საღამომდე შეუჩერებლად სარგებლობთ და შესვენებას მხოლოდ ძილის დროს აკეთებთ. ეს – თქვენი თვალებია. მათზე იშვიათად ფიქრობთ, თუმცა მოდი ეხლა დაფიქრდით.
დიდი ალბათობით კამერით აღჭურვილი ტელეფონი ან ფოტოაპარატი გექნებათ. ამიტომ გეცოდინებათ, რომ ფოტოაპარატის მუშაობის პრინციპი ჩვენი თვალიდანაა აღებული. მაგალითად, ფოტოაპარატის ობიექტივი ბროლის იდეას იმეორებს, რომელშიც სინათლის სხივები გარკვეული კუთხით ფოკუსირდება, შემდეგ კი უკვე თვალის შიგნით უკუმიმართულებით იშლება, რითაც ბადურაზე შემცირებულ გამოსახულებას ქმნის, ოღონდ თავდაყირა (შემდეგ ტვინი სურათს კვლავ უკან ატრიალებს). თუმცა ბროლი ოპტიკის თვალსაზრისით ნებისმიერ ობიექტივზე გაცილებით უფრო სრულყოფილია. ის გაცილებით პატარა, მსუბუქი და პრაქტიკულია და პრაქტიკულად არ ქმნის იმ ხარვეზებს, რომლებიც ყველაზე ძვირადღირებულ ფოტოაპარატებსაც კი ახასიათებს – დისტორსია, აბერაცია, ვინეტირება და ა.შ. როდესაც გვერდითი ხედვით სახლს ხედავთ, არ გეჩვენებათ, რომ გვერდზეა დახრილი, როგორც ეს ფოტოებზე ხდება. სხვათაშორის, ლათინურად ბროლს «lens» ჰქვია – ინგლისურში იგივე სიტყვა ობიექტივს ნიშნავს.
თვალის ბადურა, შესაბამისად, ფოტოაპარატის სენსორის პროტოტიპს წარმოადგენს, თუმცა მისი რეზოლუცია გაცილებით უფრო მაღალია. ზოგიერთი შეფასების თანახმად, ის 400-დან 600 მეგაპიქსელს შეადგენს. ასევე ბადურას, ფოტოფირის თუ ციფრული მატრიცისგან განსხვავებით, ამობურცული ფორმა აქვს და არა ბრტყელი, რაც სივრცეს გაცილებით რაციონალურად იყენებს. მისი სინათლისდამჭერი ელემენტები ორ ტიპად იყოფა: ჩხირები და კოლბები, რომლებიც სხვადასხვა ხასიათის სინათლის ტალღების მიღებაზე არიან პასუხისმგებელი. საშუალოდ ადამიანის თვალის ბადურა 92 მილიონ ჩხირს და 4,5 მილიონ კოლბას შეიცავს. კოლბების წყალობით თქვენ ფერების ათასობით ელფერის გარჩევა შეგიძლიათ, ხოლო ჩხირების მგრძნობელობა ისეთია, რომ ერთ ჩხირს მხოლოდ ორი ფოტონის დაფიქსირება შეუძლია.
თვალის ფერადი გარსი – ეს გახლავთ ბუნებრივი დიაფრაგმა, რომელიც განათებიდან გამომდინარე გუგის დიამეტრს ზრდის ან ამცირებს. ასე ხდება სინათლის ნაკადის ინტენსივობის დარეგულირება. თვალის ზუსტად ამ თავისებურების წყალობით შეგიძლიათ ძალიან განათებული ქუჩიდან ბნელ სივრცეში შესვლა და სიბნელისთვის თვალის უცბათ შეჩვევა ისე, რომ სინათლის წყაროს სრული არარსებობის შემთხვევაშიც კი დაინახოთ. უკან გამოსვლისას, მხედველობას არ კარგავთ და კვლავ ნორმალურად ხედავთ. თანაც ეს ყველაფერი სრულიად ავტომატურად, თქვენი მხრიდან ყოველგვარი ძალისხმევის გარეშე ხდება, ხშირად თქვენგან სრულიად დამოუკიდებლად. თქვენ არ გჭირდებათ და არც ფიქრობთ ყოველ წუთში: «მაშ ასე, თვალის გუგის რა დიამეტრი დავაყენო ეხლა?» ანუ თქვენი ბადურა ამავდროულად განათების განმსაზღვრელი სენსორის ფუნქციასაც ასრულებს, რომელიც, სხვათაშორის, ყველა მობილურ მოწყობილობას როდი აქვს.
ჟურნალ «Popular Photography»-ში ეწერა: «ადამიანის თვალები დეტალების გაცილებით დიდ დიაპაზონს იჭერენ, ვიდრე ფირი. ისინი სამ განზომილებაში ხედავენ, უკიდურესად ფართე კუთხით, ხარვეზების გარეშე, უწყვეტ მოძრაობაში… კამერის ადამიანის თვალთან შედარება უსამართლობაა. ადამიანის თვალი, ალბათ უფრო — ხელოვნური ინტელექტით აღჭურვილი მოწინავე სუპერკომპიუტერია, ინფორმაციის დამუშავების, სიჩქარეებისა და მუშაობის რეჟიმებით აღჭურვილი, რომელიც ბევრად სჯობია ადამიანის მიერ შექმნილ ნებისმიერ აპარატს, კომპიუტერს თუ კამერას».
იმ მახასიათებლების კამერა რომ შეექმნათ, როგორიც ადამიანის თვალს აქვს, ის წარმოუდგენლად ძვირი ეღირებოდა. თქვენ კი სრულიად უფასოდ გაჩუქეს, თანაც ორ ეგზემპლარად. სხვათა შორის, ორი თვალის წყალობით ბონუსად კიდევ მანძილსაზომსაც იღებთ – საგნებამდე არსებული მანძილის დადგენის ხელსაწყოს. ასე რომ, თუ ისეთი აზრი გესტუმრებათ, რომ ღმერთს პირადად თქვენთვის არაფერი მოუცია და ცხოვრებაში ყველაფერს თვითონ მიაღწიეთ, სცადეთ, თვალები დახუჭოთ და ასეთ მდგომარეობაში წახვიდეთ მაღაზიაში და სურსათი იყიდოთ სადილისთვის.
თუმცა ამჯერად ამაზე არ ვსაუბრობ. ყოველივე ზემოთთქმულის გათვალისწინებით, გთხოვთ, რომ ერთ შეკითხვას უპასუხოთ. უპასუხოთ არა ჩემთვის, არამედ პირადად თქვენთვის, იმიტომ რომ ყველაზე პატიოსან პასუხებს მხოლოდ საკუთარ თავს ვცემთ. გჯერათ თუ არა, რომ თქვენი თვალი ევოლუციის, ანუ შემთხვევითი, უმიზეზო და ქაოტური მუტაციებისა და შეცდომების შედეგად გაჩნდა?
ევოლუციონისტებიც კი აღიარებენ, რომ თვალის კოლოსალური, უბრალოდ წარმოუდგენელი სირთულე – ევოლუციისთვის პრობლემას წარმოადგენს. თავად ჩარლზ დარვინი წერდა: «იმის ვარაუდი, რომ თვალი… ბუნებრივი გადარჩევის შედეგად შეიძლებოდა გამომუშავებულიყო, გუმწრფელად ვაღიარებ, უკიდურესი დონის უგუნურებად შეიძლება მოგვეჩვენოს». თვალი ისეთი რაოდენობის ერთმანეთზე დამოკიდებული დეტალებისაგან შედგება, რომელთაგან თითოეულიც თავისთავად წარმოუდგენლად რთულია, და ყველა ერთად ისეთ სიმფონიას ქმნიან, რომ თვალს უბრალოდ არ შეეძლო თანდათანობით განვითარება, ნაბიჯ-ნაბიჯ. ნახევარი თვალი და თუნდაც თვალის 90% ვერ შეძლებდა მუშაობას და ტვინში მხედველობითი ინფორმაციის გაგზავნას, ამიტომ ასეთ «ნახევართვალს» გადარჩევის პროცესში გადარჩენა არ შეეძლო. პირველი რომელი გაჩნდა, ბადურა თუ ბროლი? და რა მომენტში შეუერთდა მათ მხედველობის ნერვი? თვალი შეიძლება მხოლოდ სრულიად მზა ფორმით გაჩენილიყო, რასაც თეორიის თეორია არ ითვალისწინებს. არ არსებობს თვალის ევოლუციის არავითარი მეცნიერული და ექსპერიმენტალურად დადასტურებული მტკიცებულებები, ყველა მსგავსი «მტკიცებულება» მხოლოდ ჰიპოთეზებისა და ვარაუდების დონეზე არსებობს. არადა თვალი – ურთულესი ბიოლოგიური კონსტრუქციების მრავალი მაგალითიდან მხოლოდ ერთია. ის, თუ თვალი როგორ მუშაობს ტვინთან ერთობაში ოპტიკური ინფორმაციის მიღების, დამუშავებისა და შენახვის საკითხში, საერთოდ ადამიანური აზროვნების მიღმაა.
ასე რომ, გჯერათ თუ არა ორი ფანტასტიკური ოპტიკური ხელსაწყოს ევოლუციის, რომელიც ცხვირის ორივე მხარეს სრულიად შემთხვევით გაგიჩნდათ? თუ თქვენი პატიოსანი და დარწმუნებული პასუხია: კი – თქვენთან მეტი შეკითხვა არ მაქვს. თუ თქვენი პასუხია: არა, ან ბოლომდე არ ხართ დარწმუნებული, – მაშინ თქვენ უკვე აღარ შეგიძლიათ სუფთა სინდისით ათეისტების რიგებში თავის ჩაწერა, ჩემო ძვირფასო მეგობარო. საკუთარ თავში ამის აღიარების პატიოსნება იპოვეთ. თუმცა, აღიარების შემდეგ, ნუ შეგრცხვებათ ამის. ამაში სასირცხვილო და საუბედურო არაფერია. გონიერი კონსტრუქტორის არსებობა არცერთ მეცნიერულ თეორიას არ ეწინააღმდეგება. ამის მრავალ მეცნიერს სწამს, თანაც ზუსტად იმიტომ, რომ ეს მათ საკუთარი თავის წინაშე პატიოსნად დარჩენის საშუალებას აძლევს. საკუთარი თავის წინაშე პატიოსნება კი ძვირფასი რამაა. ყველას როდი აქვს ამის საშუალება.
მაგრამ მერე როგორღა უნდა იცხოვროთ ისე, როგორ ცხოვრებასაც ხართ მიჩვეული? ეს რთულია. რადგან გონიერი შემოქმედის არსებობა ყველაფერს ძირეულად ცვლის. კოორდინატების მთელ სისტემას. ეს იმას ნიშნავს, რომ ამ შემოქმედს გარკვეული მოსაზრება გააჩნია იმასთან დაკავშირებით, თუ როგორი ცხოვრებით ცხოვრობთ. ეს მოსაზრება შეიძლება თქვენი აზრისგან განსხვავდებოდეს. ეს ასევე იმასაც ნიშნავს, რომ როგორც თქვენს შემოქმედს, მას თქვენთან დაკავშირებით გარკვეული ჩანაფიქრი და დანიშნულება აქვს მის სამყაროში. და ალბათ მას ასევე ფასეული რჩევებიც აქვს, რომლებსაც თქვენი ცხოვრების გაუმჯობესება დღესვე შეუძლია.
დაფიქრდით აქ მოხსენიებული ფაქტების მნიშვნელობაზე. ეს ფაქტები ერთგვარი მინიშნებაა განძის საპოვნელად. თუ ღვთის არსებობის შესახებ დამაჯერებელ ფაქტებს მოიპოვებთ და ღმერთზე სანდო წყაროდან სარწმუნო ინფორმაციას მიიღებთ, ჩათვალეთ, რომ ძვირფას განძს მიაგენით. აი, მაგალითად:
1. გექნებათ აზრიანი ცხოვრება
თუ ჩვენს ცხოვრებას უფრო ღირებული მიზანი აქვს, მაშინ უნდა ვიცოდეთ, რა მიზნით გავჩნდით და რა უნდა ვაკეთოთ. ბოლოს და ბოლოს, თუ ღმერთი არსებობს და ჩვენ ამის შესახებ არაფერი ვიცით, გამოდის, რომ ყველაზე მნიშვნელოვანი ჭეშმარიტება არ გვცოდნია.
ბიბლია ამბობს, რომ სიცოცხლეს ღმერთმა მისცა დასაბამი (გამოცხადება 4:11). როგორ შემატებს ამის ცოდნა ჩვენს სიცოცხლეს აზრს? პასუხის გასაგებად ბიბლიას მივმართოთ.
მიწიერი ქმნილებებიდან ადამიანი ყველაზე უნიკალური ქმნილებაა. ბიბლიიდან ვიგებთ, რომ ღმერთმა თავის მსგავსად შეგვქმნა, რათა აგვერეკლა მისი თვისებები (დაბადება 1:27). უფრო მეტიც, ბიბლიდან იმასაც ვიგებთ, რომ ადამიანს ღმერთთან დამეგობრება შეუძლია (იაკობი 2:23). ვერაფერი გახდის ჩვენს ცხოვრებას ისე ღირებულს, როგორც შემოქმედთან ახლო ურთიერთობა.
რას ნიშნავს ღმერთთან მეგობრობა? ღვთის მეგობრებს შეუძლიათ პირადად ესაუბრონ მას. ღმერთი თავის მეგობრებს ჰპირდება, რომ მოუსმენს და დაეხმარება (ფსალმუნი 91:15). როგორც ღვთის მეგობრებმა, ჩვენ შეგვიძლია მრავალ საკითხთან დაკავშირებით გავიგოთ მისი თვალსაზრისი და მივიღოთ პასუხები ღრმა ცხოვრებისეულ კითხვებზე.
თუ ღმერთი არსებობს და ჩვენ ამის შესახებ არაფერი ვიცით, გამოდის, რომ ყველაზე მნიშვნელოვანი ჭეშმარიტება არ გვცოდნია
2. პოვებთ შინაგან სიმშვიდეს
ამდენი ტანჯვისა და უბედურების შემხედვარე, დღეს ბევრს უჭირს იმის დაჯერება, რომ ღმერთი არსებობს. ისინი ასე მსჯელობენ: „თუ არსებობს ყოვლისშემძლე შემოქმედი, რაღატომ უშვებს ტანჯვასა და ბოროტებას?“.
ბიბლია ხსნის, რომ ღვთის განზრახვა არასოდეს ყოფილა ადამიანების ტანჯვა, რაც ჩვენთვის ერთობ მანუგეშებელია. ადამიანი ტანჯვისთვის არ გაჩენილა. ტანჯვა და სიმწარე კი არა, ღვთის თავდაპირველი განზრახვით, ადამიანს სიკვდილიც არ უნდა ეგემა (დაბადება 2:7—9, 15—17). რთულია ამის დაჯერება? ეს ყველაფერი ზღაპარი ხომ არ არის? ნამდვილად, არა! დაფიქრდით, თუ არსებობს ყოვლისშემძლე შემოქმედი და მისი გამორჩეული თვისება სიყვარულია, განა გასაკვირია, რომ ის სწორედ ასეთ სიცოცხლეს განიზრახავდა ჩვენთვის?
მაშ, რატომ ვართ ასეთ დღეში? ბიბლიიდან ვიგებთ, რომ ღმერთმა ადამიანებს ნების თავისუფლება უბოძა. ჩვენ მას რობოტებივით არ შევუქმნივართ; ღმერთი მორჩილებას არ გვაიძულებს. ჩვენმა წინაპრებმა, ადამმა და ევამ, დაუმორჩილებლობა არჩიეს. მათ ეგოისტური სული გამოავლინეს და გადაწყვიტეს, თავიანთ ჭკუაზე ევლოთ (დაბადება 3:1—6, 22—24). ჩვენ კი დღემდე ვიმკით იმ სავალალო შედეგებს, რაც მათ არჩევანს მოჰყვა.
იმის ცოდნამ, რომ ღვთის განზრახვის თანახმად ადამიანი არ უნდა დატანჯულიყო, შეიძლება სული დაგვიმშვიდოს. თუმცა, ბუნებრივია, გვიჭირს ამ მდგომარეობასთან შეგუება და შველა გვჭირდება. ჩვენ მომავლის იმედს ვსაჭიროებთ.
3. გაგიჩნდებათ იმედი
პირველი ადამიანების დაუმორჩილებლობიდან მყისვე ღმერთმა პირობა დადო, რომ ერთ მშვენიერ დღეს დედამიწასთან დაკავშირებულ თავის თავდაპირველ განზრახვას სისრულეში მოიყვანდა. ყოვლისშემძლე ღმერთს ამაში ხელს ვერაფერი შეუშლის (ესაია 55:11). მალე ღმერთი სამუდამოდ წაშლის დაუმორჩილებლობის საზიანო კვალს და ყველაფერს პირვანდელ სახეს დაუბრუნებს.
როგორ შეიძლება იმოქმედოს ამან თქვენს კეთილდღეობაზე? მოვიყვანოთ ჩვენს მომავალთან დაკავშირებული მრავალი ბიბლიური დაპირებიდან ორი.
ბოროტება აღარ იქნება და მთელ დედამიწაზე მშვიდობა დაისადგურებს. „კიდევ ცოტა და აღარ იქნება ბოროტი; დააკვირდები მის ადგილს და აღარ იქნება იგი. თვინიერნი დაიმკვიდრებენ დედამიწას და გაიხარებენ დიდი მშვიდობით“ (ფსალმუნი 37:10, 11).
აღარ იქნება ავადმყოფობა და სიკვდილი. „არც ერთი მცხოვრები არ იტყვის, ავად ვარო“ (ესაია 33:24). „სამუდამოდ შთანთქავს სიკვდილს და ყველა სახიდან მოსწმენდს ცრემლს უზენაესი უფალი იეჰოვა“ (ესაია 25:8).
რატომ უნდა ვენდოთ ბიბლიაში ჩაწერილ ღვთის ამ დაპირებებს? იმიტომ რომ, მასში ჩაწერილი მრავალი წინასწარმეტყველება უკვე შესრულდა. და მაინც, იმედი, რომ მალე ტანჯვას ბოლო მოეღება, დღევანდელი საწუხარისგან არ გვიცავს. კიდევ რა დახმარებას გვთავაზობს ღმერთი?
4. შეძლებთ პრობლემების გადაჭრას და სწორი გადაწყვეტილებების მიღებას
ღმერთი რჩევებს გვაძლევს, რაც გვეხმარება პრობლემების გადაჭრასა და სწორი გადაწყვეტილებების მიღებაში. ხშირ შემთხვევაში უმნიშვნელო საკითხებს ვწყვეტთ, მაგრამ ზოგჯერ იმდენად მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილების მიღება გვიწევს, რომ მისმა შედეგებმა შეიძლება მთელ ჩვენს ცხოვრებაზე მოახდინოს გავლენა. ღვთიურ სიბრძნეს ვერანაირი ადამიანური სიბრძნე ვერ შეედრება. იეჰოვას რჩევა-დარიგებები საუკეთესო იმიტომ არის, რომ ის გვაძლევს სიცოცხლეს და მან იცის, ჩვენი წარსული, აწმყო და მომავალი.
ბიბლიაში ღვთის აზრებს ვკითხულობთ. იეჰოვა ღმერთმა შთააგონა ბიბლიის დამწერებს, რომ მისი აზრები წერილობითი სახით გადმოეცათ. ბიბლიაში ვკითხულობთ: „მე, იეჰოვა, შენი ღმერთი ვარ, მე გასწავლი შენ სასიკეთოდ და გატარებ იმ გზით, რომლითაც უნდა იარო!“ (ესაია 48:17, 18).
ღმერთი უსაზღვრო ძალას ფლობს და მას სურს, რომ ეს ძალა ჩვენ სასიკეთოდ გამოიყენოს. ბიბლია ღმერთს მოსიყვარულე მამად წარმოგვიდგენს, რომელსაც ჩვენი დახმარება სწადია. ღვთის სიტყვაში ვკითხულობთ: „ზეციერი მამა მისცემს წმინდა სულს მათ, ვინც სთხოვს!“ (ლუკა 11:13). ამ ძალას, ანუ ღვთის წმინდა სულს, შეუძლია გვიხელმძღვანელოს და პრობლემების დროს გაგვაძლიეროს.
იმისათვის, რომ რაიმე დაიჯერო, ის ფორმალურად უნდა დაამტკიცონ? ხალხს მრავალი დაუმტკიცებელი განაცხადების სჯერა: დიდი აფეთქება ევოლუციის თეორემა. არც მე მინახავს, მაგალითად, თუ როგორ წარმოიქმნა პირველი უჯრედი და მერე განვითარდა რთულისკენ. არც ის მინახავს, როგორ გადაიქცა მაიმუნი ადამიანად უმრავლესობას იმის სჯერა, რომ სიკვდილის შემდეგ აუცილებლად რაღაც არის, რაღა უნდა ვთქვათ ჰოროსკოპებზე, უცხოპლანეტელებზე,და ა.შ.
"რნმ-ის სამყაროს" ჰიპოთეზა ეფუძნება დაშვებას, რომ სიცოცხლის საწყის ეტაპზე რნმ ერთდროულად ასრულებდა ინფორმაციის მატარებლისა და კატალიზატორის (რიბოზიმი) ფუნქციას. თუმცა, დეტალური ანალიზი აჩვენებს, რომ ეს მოდელი აწყდება გადაულახავ წინააღმდეგობებს:
1. ქიმიური და სტრუქტურული ბარიერები (მატერიალური შეუძლებლობა)
ნებისმიერი პრებიოტიკური სცენარი მოითხოვს რნმ-ის კომპონენტების სპონტანურ სინთეზს, რაც ბუნებრივ პირობებში ფიზიკურად შეუძლებელია:
- ქირალობის (Chirality) პრობლემა: ბიოლოგიური რნმ შედგება მხოლოდ "მარჯვენა" (D) ორიენტაციის შაქრებისგან. ბუნებრივ გარემოში ყოველთვის წარმოიქმნება D და L ფორმების თანაბარი ნარევი (რაცემატი). L-ფორმის თუნდაც ერთი მოლეკულის ჩართვა ჯაჭვში წყვეტს პოლიმერიზაციას. გარეშე "ინტელექტუალური" ან ფერმენტული სელექციის გარეშე, მხოლოდ D-ფორმის შერჩევა ქიმიური ქაოსიდან შეუძლებელია.
- წყლის პარადოქსი და ჰიდროლიზი: რნმ-ის ფორმირება (პოლიმერიზაცია) არის კონდენსაციის რეაქცია, რომელიც გამოყოფს წყალს. თერმოდინამიკის კანონების მიხედვით, წყლიან გარემოში (ოკეანეში) რეაქცია მიმდინარეობს საპირისპიროდ — ჰიდროლიზისკენ. წყალი შლის რნმ-ის ჯაჭვს უფრო სწრაფად, ვიდრე მისი აწყობაა შესაძლებელი.
- ციკლიზაცია: მოლეკულების ფორმირებისას ხშირად ხდება შიდა ციკლიზაცია, რაც ფიზიკურად ბლოკავს ჯაჭვის შემდგომ ზრდას (სკაფოლდინგის არარსებობა).
2. მათემატიკური და ინფორმაციული პარადოქსები
- ალბათობის "ასტრონომიული" ზღვარი: პირველი ფუნქციური რეპლიკაზის (რომელსაც საკუთარი თავის კოპირება შეუძლია) შემთხვევითი წარმოქმნა მოითხოვს ნუკლეოტიდების იმდენად ზუსტ თანმიმდევრობას, რომ მისი ალბათობა ნულს უტოლდება. სამყაროს არსებობის დრო და დედამიწის რესურსები არ არის საკმარისი ასეთი "მოლეკულური ლატარიის" მოსაგებად.
- არასწორი დახვევა (Misfolding): შემთხვევით წარმოქმნილი რნმ-ის ჯაჭვების აბსოლუტური უმრავლესობა იღებს ფუნქციურად უსარგებლო 3D ფორმას. ფუნქციური რიბოზიმის მიღება მოითხოვს არა მხოლოდ სწორ კოდს, არამედ ზუსტ გეომეტრიას, რაც შემთხვევით გარემოში გამორიცხულია.
3. აიგენის პარადოქსი და "გენეტიკური კატასტროფა"
გერმანელმა ბიოფიზიკოსმა მანფრედ აიგენმა აჩვენა, რომ არსებობს ინფორმაციის შენარჩუნების მკაცრი ზღვარი:
- რნმ-ის რეპლიკაცია შეცდომების გამასწორებელი ცილების (ფერმენტების) გარეშე ძალიან უზუსტოა.
- მუტაციები ექსპონენციალურად გროვდება, რაც იწვევს ინფორმაციის სრულ დაკარგვას (გენეტიკურ კატასტროფას).
- წინააღმდეგობა: სიზუსტისთვის საჭიროა რთული ფერმენტები, ხოლო ამ ფერმენტების კოდირებისთვის საჭიროა გრძელი, სტაბილური რნმ, რომელიც ამ ფერმენტების გარეშე ვერ იარსებებს.
4. ლოგიკური "წრე" (დარვინამდე დარვინის პრობლემა)
ჰიპოთეზა გულისხმობს, რომ ბუნებრივი სელექცია "ირჩევს" საუკეთესო რნმ-მოლეკულებს. თუმცა, ბუნებრივი სელექცია არ არსებობს რეპლიკაციის გარეშე, ხოლო რეპლიკაცია არ არსებობს უკვე ჩამოყალიბებული, ფუნქციური მოლეკულური აპარატის გარეშე. ეს არის ლოგიკური ჩიხი: სისტემა უნდა იყოს რთული, რათა დაიწყოს ევოლუცია, მაგრამ ევოლუციაა საჭირო, რათა სისტემა გახდეს რთული.
5. ფუნქციური დუალიზმის პარადოქსი
რნმ ერთდროულად უნდა იყოს:
- არასტაბილური, რათა მისი ჯაჭვები ადვილად განცალკევდეს რეპლიკაციისთვის.
- სტაბილური, რათა შეინარჩუნოს რთული 3D სტრუქტურა კატალიზური ფუნქციისთვის. ერთი და იგივე მოლეკულისთვის ამ ორი ურთიერთგამომრიცხავი თვისების ფლობა ბიოლოგიურად და ფიზიკურად პარადოქსულია.
დასკვნა
"რნმ-ის სამყაროს" ჰიპოთეზა ვერ ხსნის გადასვლას ქიმიიდან ბიოლოგიაზე, რადგან ის მოითხოვს მრავალი დამოუკიდებელი და კრიტიკული ბარიერის ერთდროულ გადალახვას (ქირალობა, სტაბილურობა, ინფორმაციული სიზუსტე, ევოლუციური მექანიზმი).
სისტემა, სადაც ინფორმაცია (რნმ), კატალიზი (ცილები) და ენერგია (მეტაბოლიზმი) ერთმანეთისგან განცალკევებით არ ფუნქციონირებს, მიუთითებს იმაზე, რომ სიცოცხლის საწყისი ელემენტები არა თანმიმდევრულად, არამედ ინტეგრირებულად, ერთიან სისტემად უნდა გაჩენილიყო.
ზოგი ამბობს თიხის ფენებს შორის მოქცეული მოლეკულები უფრო მდგრადია ულტრაიისფერი გამოსხივებისა და დაშლის მიმართ. ეს არის პასუხი იმაზე, თუ როგორ არ დაიშალა რნმ პირველსავე წუთებში.
რატომ ვერ ხსნის თიხა ყველაფერს? (გადაულახავი ბარიერები)
მიუხედავად იმისა, რომ თიხა გვეხმარება "ფიზიკურ გადარჩენაში", ის ვერ ჭრის ინფორმაციულ პრობლემას:
წებოვანი ხაფანგის ეფექტი: თიხა ისე ძლიერად იკავებს მოლეკულებს, რომ მათი "გათავისუფლება" რეაქციის შემდეგ ძალიან რთულია. იმისათვის, რომ სიცოცხლე განვითარდეს, მოლეკულამ უნდა შეძლოს ზედაპირის დატოვება და გამრავლება. თიხაზე მიკრული რნმ უბრალოდ "მკვდარი" დეკორაციაა.
ინფორმაციული ქაოსი: თიხა ნუკლეოტიდებს აკავშირებს მათი მუხტის მიხედვით და არა მათი კოდის მიხედვით. ის ვერ განსაზღვრავს, რა თანმიმდევრობით დალაგდება აზოტოვანი ფუძეები. ანუ, თიხამ შეიძლება "ააგოს" კედელი, მაგრამ ეს კედელი არაფერს არ "ამბობს" — მასში არ არის ინფორმაცია.
კატალიზური შეზღუდვა: თიხა აჩქარებს რეაქციას, მაგრამ ის ძალიან პრიმიტიულია. ის ვერ შეედრება რიბოსომას ან ცილებს სიზუსტეში. შეცდომების რაოდენობა ისეთი დიდია, რომ ნებისმიერი აწყობილი ჯაჭვი იქნება "გენეტიკური ნაგავი".
1. ინფორმაციული პარადოქსი: „მკვდარი კოდის“ პრობლემა
კუადრუპლექსური თეორია ამბობს, რომ სიცოცხლე დაიწყო გუანინის (G) გრძელი ჯაჭვებით.
- არგუმენტი: ინფორმაცია, თავისი არსით, მოითხოვს ცვალებადობას და არჩევანს (მაგალითად, 0 და 1 ციფრულ კოდში). მხოლოდ ერთი ასოსგან (GGGG...) შემდგარი ჯაჭვი არის სტატიკური კრისტალი და არა ინფორმაციული კოდი.
- დასკვნა: გუანინის სვეტი შეიძლება იყოს ფიზიკურად სტაბილური „ხარაჩო“, მაგრამ ის ვერასოდეს გახდება „პროგრამა“. მატერიალური სტრუქტურა თავისთავად ვერ წარმოშობს აზრს და ინსტრუქციას.
2. თვითრეპლიკაციის (თვითწარმოების) არარსებობა
ნებისმიერი სიცოცხლის საწყისი მოდელისთვის უმთავრესია ინფორმაციის გადაცემის უნარი.
- არგუმენტი: .G-კუადრუპლექსებს არ გააჩნიათ ექსპერიმენტულად დადასტურებული თვითგამრავლების მექანიზმი.
- დასკვნა: თუ მოლეკულას არ შეუძლია საკუთარი თავის ზუსტი ასლის შექმნა, ბუნებრივი შერჩევა ვერ დაიწყება. სისტემა, რომელიც არ მრავლდება, პირველივე თაობაში „კვდება“.
3. ქიმიური „მონოკულტურის“ ილუზია
თეორია ეყრდნობა დაშვებას, რომ პრებიოტურ (სიცოცხლემდელ) გარემოში გუანინი დომინირებდა.
- არგუმენტი: ქიმიური ევოლუციის კანონზომიერებით, „პირველად სუპში“ ოთხივე ნუკლეოტიდური ბაზა (A, C, G, U) სხვადასხვა რაოდენობით წარმოიქმნებოდა. არ არსებობს არანაირი გეოლოგიური ან ქიმიური მტკიცებულება იმისა, რომ ბუნებამ მხოლოდ გუანინი „ამოარჩია“ და დააგროვა.
- დასკვნა: გუანინი ერთ-ერთი ყველაზე რთული სინთეზის მქონე ბაზაა. მისი იზოლირებული დომინირება სხვა ბაზების გარეშე მეცნიერულად დაუსაბუთებელია.
4. მათემატიკური და სტატისტიკური „კატასტროფა“
თეორია ცდილობს ახსნას რთული სისტემების ეტაპობრივი წარმოშობა, თუმცა აწყდება ალბათობის ბარიერს.
- არგუმენტი: ერთი საშუალო ცილის შემთხვევითი აწყობის შანსი 10^{164}-დან 1-ია. კუადრუპლექსური მოდელი ვერ ხსნის, როგორ „გამოიცნო“ ბუნებამ მხოლოდ მარცხენა ამინომჟავების გამოყენება ან როგორ დალაგდნენ ისინი ფუნქციურ თანმიმდევრობად გუანინის სვეტზე.
- დასკვნა: სტატისტიკურად, სამყაროს არსებობის დროც კი არ არის საკმარისი იმისთვის, რომ ქაოსიდან ასეთი სიზუსტის ფუნქციური სისტემა შემთხვევით ჩამოყალიბებულიყო.
5. ევოლუციური გადასვლის (ტრანზიციის) ჩიხი
თუნდაც დავუშვათ, რომ გუანინის კრისტალები არსებობდა, გაუგებარია მათი ტრანსფორმაცია თანამედროვე გენეტიკაში.
- არგუმენტი: თეორია ვერ ხსნის მკაფიო მექანიზმს, თუ როგორ გადავიდა სტაბილური, „ჩაკეტილი“ G-კუადრუპლექსი დინამიურ, ორსპირალიან დნმ-ის სისტემაზე. ნუკლეოტიდების ჩანაცვლება, რომელიც თერმულ სტაბილურობას ამცირებს (~40°C-ით), უფრო მეტად სისტემის დაშლას გამოიწვევდა, ვიდრე მის განვითარებას.
- დასკვნა: სტაბილურობიდან დესტაბილიზაციაზე გადასვლა ევოლუციური „უკან გადადგმული ნაბიჯია“, რაც ეწინააღმდეგება თვითგადარჩენის პრინციპს.
შეჯამება: ამ თეორიას აქვს
- ფუნქციური შეზღუდულობა: კუადრუპლექსებს არ გააჩნიათ RNA-ს მსგავსი ფართო კატალიზური მრავალფეროვნება.
- ლოგიკური წყვეტა: ნაწილები (გუანინი) ვერ ქმნიან მთლიანობას (უჯრედს) წინასწარი გეგმისა და ინტელექტუალური ჩარევის გარეშე.
ამ არგუმენტების ერთობლიობა ადასტურებს, რომ კუადრუპლექსური „ხარაჩო“ უფრო მეტად ბიოქიმიური ჩიხია, ვიდრე სიცოცხლის საწყისი წერტილი.
7.Watson-Crick-ის მოდელი
Watson-Crick-ის მოდელი არის დნმ-ის კლასიკური სტრუქტურა, რომელიც ყველამ ვიცით: ორმაგი სპირალი, სადაც აზოტოვანი ფუძეები წყვილდებიან პრინციპით: ადენინი (A) — თიმინთან (T) და გუანინი (G) — ციტოზინთან (C).
ეს მოდელი 1953 წელს ჯეიმს უოტსონმა და ფრენსის კრიკმა ჩამოაყალიბეს (როზალინდ ფრანკლინის მონაცემებზე დაყრდნობით). იგი ითვლება გენეტიკის "წმინდა წერილად", რადგან ხსნის, როგორ ინახება და კოპირდება ინფორმაცია.
თუმცა, თუ მას განვიხილავთ სიცოცხლის წარმოშობის პირველად ეტაპზე, აქაც უამრავი პრობლემა იჩენს თავს. აი, არგუმენტები, რომლებიც აბათილებს მოსაზრებას, რომ Watson-Crick-ის სტრუქტურა იყო "პირველი" და სპონტანურად წარმოქმნილი:
1. "სინქრონული სინთეზის" პარადოქსი
იმისთვის, რომ Watson-Crick-ის წყვილები ჩამოყალიბდეს, საჭიროა ორივე "პარტნიორი" (მაგ. A და T) ერთდროულად და დიდი რაოდენობით არსებობდეს ერთსა და იმავე გარემოში.
- გაბათილება: ქიმიურმა ექსპერიმენტებმა აჩვენა, რომ პრებიოტურ პირობებში პურინების (A, G) და პირიმიდინების (C, U/T) სინთეზი რადიკალურად განსხვავებულ გარემოს მოითხოვს.
- ლოგიკა: თითქმის შეუძლებელია, რომ ბუნებას ერთ ქვაბში მოეხარშა ოთხივე ნუკლეოტიდი ისე, რომ მათ მაშინვე დაეწყოთ იდეალური წყვილების შექმნა.
2. "არასწორი" შეკავშირების პრობლემა (Non-canonical pairing)
Watson-Crick-ის წყვილები ძალიან სპეციფიკურია, მაგრამ ქიმიურად ისინი არ არიან ერთადერთი შესაძლებლობა.
- გაბათილება: სუფთა გარემოშიც კი ნუკლეოტიდები ხშირად ქმნიან ე.წ. Hoogsteen-ის წყვილებს ან სრულიად ქაოსურ კავშირებს.
- არგუმენტი: პირველყოფილ "ბულიონში" არ არსებობდა ფერმენტები (პოლიმერაზები), რომლებიც "შეამოწმებდნენ" წყვილების სისწორეს. Watson-Crick-ის სტრუქტურა ზედმეტად "სუფთაა" იმისთვის, რომ ბინძურ, ქაოსურ პრებიოტურ გარემოში დამოუკიდებლად გადარჩენილიყო.
3. სპირალის გახსნის ენერგეტიკული ბარიერი
Watson-Crick-ის ორმაგი სპირალი ძალიან სტაბილურია.
- გაბათილება: თუ პირველი მოლეკულა იყო Watson-Crick-ის სპირალი, ის ვერ შეძლებდა რეპლიკაციას (კოპირებას) დამხმარე ცილების გარეშე. სპირალი იმდენად მჭიდროდ არის შეკრული, რომ მისი "გახსნა" ინფორმაციის წასაკითხად დიდ ენერგიას მოითხოვს.
- დასკვნა: პირველი მოლეკულები უფრო სავარაუდოა, რომ ყოფილიყო ერთჯაჭვიანი ან არაწესიერი სტრუქტურის, ვიდრე იდეალური ორმაგი სპირალი.
4. ქირალობის (Chirality) კატასტროფა
ეს არის Watson-Crick-ის მოდელის ყველაზე დიდი ქიმიური "მტერი". ნუკლეოტიდები არსებობენ "მარჯვენა" (D) და "მარცხენა" (L) ფორმით. სიცოცხლე მხოლოდ "მარჯვენას" იყენებს.
- გაბათილება: ლაბორატორიულ პირობებში ყოველთვის იქმნება 50/50 ნაზავი. თუ ერთ ჯაჭვში ერთი "მარცხენა" ნუკლეოტიდი მაინც მოხვდება, Watson-Crick-ის სპირალი წყდება და ვეღარ იზრდება.
- არგუმენტი: სანამ არ არსებობდა მექანიზმი, რომელიც მხოლოდ "მარჯვენა" მოლეკულებს აარჩევდა, იდეალური ორმაგი სპირალის აწყობა სტატისტიკურად შეუძლებელი იყო.
1. ჰარტლ-ჰოკინგის მოდელი: „მათემატიკური აჩრდილი“
ჰოკინგი ამბობდა, რომ სამყაროს ტალღურმა ფუნქციამ (მათემატიკურმა ალბათობამ) შვა სამყარო.
- დამამსხვრეველი არგუმენტი: მათემატიკური განტოლება არის აბსტრაქტული აღწერა და არა ფიზიკური მიზეზი.
- ლოგიკა: თუ მე ფურცელზე დავწერ ფულის გაორმაგების ფორმულას, ჩემს ჯიბეში ფული თავისით არ გაჩნდება. ფორმულას სჭირდება რეალობა, რომელზეც ის იმოქმედებს. ჰოკინგის მოდელი მოითხოვს, რომ მათემატიკური კანონები არსებობდნენ მატერიის, სივრცის და დროის გარეშე.
- დასკვნა: სად არსებობს კანონი, თუ სამყარო ჯერ არ არის? მხოლოდ გონებაში. მაშასადამე, ჰოკინგის მოდელი მათემატიკურად ამტკიცებს, რომ სამყაროს წინ უძღოდა „კოსმოსური გონება“, რომელმაც ეს განტოლება მოიფიქრა.
2. ვილენკინის ტუნელირება: „ლოგიკური წრე“
ვილენკინი ამტკიცებს, რომ სამყარო „არაფრისგან“ გამოვიდა კვანტური კანონების გამო.
- დამამსხვრეველი არგუმენტი: კვანტური ტუნელირება არის პროცესი, რომელიც ხდება არსებულ ველებში.
- ლოგიკა: ვილენკინი ამბობს, რომ „არაფერი“ (Nothing) არის მდგომარეობა, სადაც სივრცე-დროის მოცულობა ნულია, მაგრამ ფიზიკის კანონები მაინც მოქმედებენ. ეს არის აბსურდი. თუ ფიზიკის კანონები მოქმედებენ, ე.ი. „რაღაც“ უკვე არსებობს.
- დასკვნა: ფიზიკის კანონი არის ბრძანება. ბრძანება მოითხოვს გამცემს. ვილენკინი ვერ ხსნის კანონების წარმოშობას, ის მათ უბრალოდ „მარადიულად“ თვლის, რაც თავად მეცნიერულ მატერიალიზმს ეწინააღმდეგება.
3. მრავალსამყარო: „ლატარიის პარადოქსი“
ამბობენ, რომ მილიარდობით სამყაროდან ერთში სიცოცხლისთვის საჭირო პარამეტრები შემთხვევით დაემთხვა.
- დამამსხვრეველი არგუმენტი: მრავალსამყაროს თეორია მოითხოვს წარმოუდგენლად ზუსტ „სამყაროების გენერატორს“.
- ლოგიკა: წარმოიდგინეთ აპარატი, რომელიც ყოველ წამს ისვრის სამყაროებს. იმისთვის, რომ ამ აპარატმა საერთოდ რამე ისროლოს, მას სჭირდება: ა) ენერგიის წყარო, ბ) მექანიზმი, გ) პარამეტრების ცვლილების წესი. სტივენ მაიერი ამბობს: „მრავალსამყაროს გენერატორი უფრო მეტ 'ზუსტ მომართვას' (Fine-Tuning) მოითხოვს, ვიდრე ერთი სამყარო“.
- დასკვნა: მრავალსამყაროს იდეა ღმერთს კი არ აქრობს, არამედ აორმაგებს შემოქმედის საჭიროებას, რომელმაც ასეთი რთული „ქარხანა“ ააგო.
4. ეკპიროტული და სიმების თეორია: „ინფორმაციული კატასტროფა“
ეს თეორიები სამყაროს წარმოაჩენენ, როგორც ზე-განზომილებიან ვიბრაციას ან შეჯახებას.
- დამამსხვრეველი არგუმენტი: ინფორმაციის კონსერვაციის კანონი.
- ლოგიკა: სიმების თეორია მუშაობს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ სამყაროს აქვს უზუსტესი გეომეტრიული სტრუქტურა (Calabi-Yau manifolds). ეს სტრუქტურა შეიცავს იმდენ ინფორმაციას, რამდენიც მილიარდობით ბიბლიოთეკას არ დაეტევა.
- დასკვნა: ინფორმაცია არასოდეს წარმოიშობა ქაოსისგან. თუ სამყაროს საფუძველში დგას 11-განზომილებიანი მათემატიკური კოდი, ეს კოდი არის ლოგოსი. ბრმა შეჯახება (ეკპიროტული მოდელი) ვერ წარმოშობდა ასეთ ჰარმონიულ კოდს.
- 5.პანსპერმია: (სიცოცხლე უცხოპლანეტელებმა ან მეტეორიტმა მოიტანა).
- პასუხი: ეს არ ხსნის სამყაროს წარმოშობას, ეს მხოლოდ გადაავადებს კითხვას. იმ „სხვაგან“ როგორ გაჩნდა სიცოცხლე და თავად სამყარო?
- 6.სიმულაციის თეორია: (ჩვენ კომპიუტერულ პროგრამაში ვცხოვრობთ).
- პასუხი: ეს თეორია სინამდვილეში ამტკიცებს შემოქმედს. სიმულაციას სჭირდება პროგრამისტი და სუპერკომპიუტერი. ეს იგივე „ღვთის ჰიპოთეზაა“, ოღონდ ტექნოლოგიური ტერმინებით.
- 7.ეკპიროტული მოდელი: (ბრანების/ფირფიტების შეჯახება სხვა განზომილებაში).
- პასუხი: ამ მოდელსაც ეხება BGV თეორემა — მასაც სჭირდება საწყისი წერტილი და უზუსტესი მათემატიკური დაგეგმარება, რომ შეჯახებამ ქაოსის ნაცვლად მოწესრიგებული სამყარო წარმოშვას.
BGV თეორემის აბსოლუტურობა
2003 წლის კვლევამ (ბორდე, გუთი, ვილენკინი) დაამტკიცა, რომ ნებისმიერი მოდელი (ჰოკინგის, მრავალსამყაროს, ციკლური თუ სიმების), რომელიც გაფართოებას გულისხმობს, მათემატიკურად ვერ იქნება უსასრულო წარსულში.
- არგუმენტი: მათემატიკა არ ტოვებს ადგილს „მარადიული მატერიისთვის“. ვილენკინმა თავად თქვა: „კოსმოლოგები ვეღარ დაიმალებიან წარსულის მარადიული სამყაროს მიღმა. დასაწყისი გარდაუვალია“.
- დასკვნა: თუ დასაწყისი გარდაუვალია, ხოლო მატერია და დრო ამ დასაწყისის შედეგია, მაშინ მიზეზი უნდა იყოს არამატერიალური, დროის გარეშე არსებული და ყოვლისშემძლე ინტელექტი
პროტოუჯრედის მოდელი მეცნიერულად მიმზიდველია, თუმცა მას სერიოზული ბიოქიმიური და თერმოდინამიკური წინააღმდეგობები ხვდება.
1. რეპლიკაციის სიზუსტის პარადოქსი (Eigen's Paradox)
იმისათვის, რომ სისტემამ ევოლუცია განიცადოს, მას სჭირდება ინფორმაციის გადაცემა. პროტოუჯრედის შემთხვევაში, "უხეში კოპირება" (Rough copying) დიდ პრობლემას ქმნის:
თუ კოპირებისას ბევრი შეცდომა ხდება, ინფორმაცია იკარგება უფრო სწრაფად, ვიდრე ბუნებრივი გადარჩევა მის "გაუმჯობესებას" მოასწრებს.
ამას "ერორ-კატასტროფას" ეძახიან: დაგროვილი შეცდომები შლიან ნებისმიერ სასარგებლო ფუნქციას, სანამ ის სტაბილური გახდება.
2. მემბრანის "ციხე" (The Permeability Problem)
აქ ჩნდება ლოგიკური ჩიხი:
თუ მემბრანა მარტივია და "გამტარია" (რომ საკვები ნივთიერებები შევიდეს), მაშინ შიგნით სინთეზირებული რთული მოლეკულებიც (RNA) ისევე ადვილად გამოჟონავს გარეთ და დაიფანტება.
თუ მემბრანა მყარია და იზოლირებული, მაშინ უჯრედი შიმშილით მოკვდება, რადგან მას ჯერ არ აქვს რთული "სატრანსპორტო ცილები", რომლებიც ნივთიერებებს შიგნით შეიყვანდნენ.
3. ჰომოქირალობის პრობლემა
ეს არის ერთ-ერთი ყველაზე რთული ქიმიური ბარიერი. ბიოლოგიური მოლეკულები (ამინომჟავები და შაქრები) არსებობენ "მარჯვენა" და "მარცხენა" ფორმით.
სიცოცხლე იყენებს მხოლოდ ერთ მხარეს (მაგალითად, მხოლოდ მარცხენა ამინომჟავებს).
ბუნებრივ ქიმიურ გარემოში ორივე ფორმა თანაბრადაა (50/50). თუ RNA-ს ჯაჭვში ერთი "არასწორი" ორიენტაციის მოლეკულა მოხვდება, ჯაჭვის ზრდა წყდება. როგორ აირიდა თავიდან პროტოუჯრედმა ეს "ქიმიური ხმაური" სპეციალური ფერმენტების გარეშე?
4. აქტივაციის ენერგია და სტატისტიკა
RNA-ს მსგავსი პოლიმერების წყალში აწყობა თერმოდინამიკურად არახელსაყრელია. წყალი, როგორც წესი, შლის (ჰიდროლიზი) ამ კავშირებს, ვიდრე მათ აშენებს.
სტატისტიკური ალბათობა: თუნდაც 100 ნუკლეოტიდისგან შემდგარი ფუნქციური RNA-ს შემთხვევითი აწყობა იმდენად მცირე ალბათობაა, რომ მას მთელი სამყაროს არსებობის დროც კი არ ეყოფოდა (ეს არის ე.წ. "Monkey Shakespeare" პრობლემა ბიოლოგიაში).
5. "შეუმცირებელი სირთულე" კოპირებისას
კოპირებისთვის RNA-ს სჭირდება არა მხოლოდ "სურვილი", არამედ კონკრეტული ქიმიური გარემო და ენერგიის წყარო (ATP-ის მსგავსი).
დღევანდელ უჯრედში RNA-ს კოპირებას ცილები (ფერმენტები) აკეთებენ.
RNA World-ის იდეა ამბობს, რომ RNA თვითონ იყო ფერმენტიც (Ribozyme). თუმცა, ჯერჯერობით არცერთ ექსპერიმენტში არ უნახავთ RNA, რომელსაც შეუძლია სრულად დამოუკიდებლად მოახდინოს საკუთარი თავის რეპლიკაცია გარედან დამატებული სპეციალური კომპონენტების გარეშე.
"ნახევრად ფუნქციონირებადი" სისტემა სინამდვილეში საერთოდ არ ფუნქციონირებს. ის ჰგავს საათს, რომელსაც ერთი კბილანა აკლია — ის კი არ მუშაობს ცუდად, არამედ საერთოდ არ მუშაობს.
1. მილერ-იურის ექსპერიმენტი: "არასწორი ატმოსფერო"
- არგუმენტი: მილერმა გამოიყენა მეთანის, ამიაკისა და წყალბადის ნარევი (აღდგენითი გარემო).
- გაბათილება: თანამედროვე გეოქიმიური მონაცემებით, ადრეული დედამიწის ატმოსფერო ძირითადად CO_2-ისა და აზოტისგან (N_2) შედგებოდა, რაც ვულკანური აქტივობით იყო განპირობებული. ასეთ გარემოში ამინომჟავების სინთეზი პრაქტიკულად არ ხდება.
- მთავარი პრობლემა: ექსპერიმენტში გამოყენებული "ცივი ხაფანგი" (cold trap) რეალობაში არ არსებობდა. ბუნებაში წარმოქმნილი ამინომჟავები იმავე ენერგიის წყაროთი (ულტრაიისფერი სხივები, ელვა) დაიშლებოდა, რომლითაც წარმოიქმნა, თუ მათ მყისიერად არ მოვაცილებდით გარემოს.
2. RNA-ს სამყარო: "ქიმიური ჩიხი"
- არგუმენტი: RNA-ს შეუძლია ინფორმაციის შენახვაც და კატალიზიც.
- გაბათილება: RNA არის უკიდურესად არასტაბილური მოლეკულა. ლაბორატორიის გარეთ, რეალურ ბუნებრივ პირობებში, ის ძალიან სწრაფად იშლება (ჰიდროლიზი).
- ციტოსინური პრობლემა: RNA-ს ერთ-ერთი ბაზა, ციტოსინი, იმდენად არასტაბილურია, რომ მისი "ბუნებრივი" დაგროვება მილიონობით წლის განმავლობაში წარმოუდგენელია. გარდა ამისა, რიბოზის (შაქრის) სინთეზი ბუნებაში ძალიან რთულია და ის სხვა ნივთიერებებთან რეაქციაში შედის, სანამ RNA-ს ნაწილი გახდება.
3. თვითშეკრებადი მემბრანები: "ცარიელი ბუშტები"
- არგუმენტი: ლიპიდები წყალში თავისით ქმნიან სფეროებს.
- გაბათილება: ეს არის ჩვეულებრივი ფიზიკურ-ქიმიური პროცესი (ენტროპია), რომელსაც არაფერი აქვს საერთო ბიოლოგიურ ფუნქციასთან.
- პრობლემა: ნამდვილი უჯრედის მემბრანა არის უაღრესად რთული "ჭკვიანი" ფილტრი, რომელიც ცილოვანი არხებით აკონტროლებს ნივთიერებების მიმოცვლას. უბრალო ცხიმოვანი ბუშტუკი (ვეზიკულა) არის სტატიკური და მას არ გააჩნია მეტაბოლიზმის უნარი. ეს იგივეა, აგურების გროვას სახლი დავარქვათ.
4. Fox-ის პროტეინოიდები: "ქაოტური პოლიმერები"
- არგუმენტი: ამინომჟავების გათბობით მიიღება ცილის მსგავსი სტრუქტურები.
- გაბათილება: ფოქსის მიერ მიღებული "პროტეინოიდები" იყო ამინომჟავების შემთხვევითი, ქაოტური კავშირები. ბიოლოგიური ცილები კი შედგება ამინომჟავების ზუსტი, სპეციფიკური თანმიმდევრობისგან.
- ინფორმაციული ბარიერი: ქიმიური რეაქცია თავისით ვერასოდეს შექმნის "კოდირებულ" ინფორმაციას. ფოქსის სფეროებს არ ჰქონდათ გენეტიკური მასალა და გამრავლების უნარი.
5. შაქრების და ნუკლეოტიდების სინთეზი: "ლაბორატორიული ჩარევა"
- არგუმენტი: მეცნიერებმა მიიღეს RNA-ს კომპონენტები (მაგ. საზერლენდის ექსპერიმენტი).
- გაბათილება: ეს ექსპერიმენტები "ზედმეტად სუფთაა". მეცნიერები იყენებენ მაღალი კონცენტრაციის ნივთიერებებს, ზუსტ ტემპერატურას და pH-ს, რასაც ადრეულ დედამიწაზე ვერავინ დაარეგულირებდა.
- ჰომოქირალობის პრობლემა: ბუნებაში მოლეკულები არსებობს "მარცხენა" და "მარჯვენა" ფორმით (L და D იზომერები). სიცოცხლე იყენებს მხოლოდ "მარცხენა" ამინომჟავებს და "მარჯვენა" შაქრებს. ქიმიური ექსპერიმენტები კი ყოველთვის 50/50 ნარევს (რაცემატს) იძლევა, რაც სიცოცხლისთვის გამოუსადეგარია.
6. ჰიდროთერმული ვენტილები: "განზავების პრობლემა"
- არგუმენტი: ოკეანის ფსკერზე არსებული ენერგია საკმარისია სიცოცხლისთვის.
- გაბათილება: ოკეანე არის უზარმაზარი გამხსნელი. ნებისმიერი "წარმოქმნილი" ორგანული მოლეკულა მყისიერად განიბნეოდა (განზავდებოდა) წყლის მასაში, რაც შეუძლებელს ხდის მათ კონცენტრირებას და შემდგომ რეაქციებს.
- თერმოდინამიკა: მაღალი ტემპერატურა ვენტილებთან უფრო სწრაფად შლის რთულ მოლეკულებს, ვიდრე მათი აწყობაა შესაძლებელი.
7. პროტო-მეტაბოლიზმი: "ძრავა საწვავის გარეშე"
- არგუმენტი: ქიმიური ციკლები წინ უსწრებდა გენეტიკას.
- გაბათილება: მეტაბოლური ციკლი (როგორიცაა კრებსის ციკლი) წარმოუდგენლად რთულია და საჭიროებს სპეციფიკურ ფერმენტებს (ცილებს). ცილების გარეშე ეს რეაქციები ან საერთოდ არ მიმდინარეობს, ან მიმდინარეობს ქაოტურად და არაპროდუქტიულად.
შეჯამება: რატომ "ვერ ქაჩავს" ეს ექსპერიმენტები?
- ინფორმაციის ნაკლებობა: ქიმია ხსნის ნივთიერების აგებულებას, მაგრამ ვერ ხსნის კოდს. სიცოცხლე არის კოდირებული ინფორმაცია (DNA), ქიმიური ექსპერიმენტები კი მხოლოდ "ასოებს" (მოლეკულებს) პოულობენ და არა "ტექსტს".
- ინტელექტუალური ჩარევა: ყველა ეს ექსპერიმენტი ჩატარებულია მეცნიერების მიერ, რომლებიც წინასწარ ალაგებენ პირობებს. ეს უფრო "ინტელექტუალური დიზაინის" დემონსტრირებაა, ვიდრე შემთხვევითი პროცესის.
- სტატისტიკური შეუძლებლობა: თუნდაც ერთი საშუალო ზომის ფუნქციური ცილის შემთხვევითი აწყობის ალბათობა იმდენად მცირეა (1/10^{164}), რომ სამყაროს არსებობის დროც კი არ ეყოფოდა ამას.









No comments:
Post a Comment